محرك همدگر باشند « 1 » واين خلاف مشهور است . پس فرض وشقى كه باقي مىماند اين است كه محركيت أو بخاطر اين است كه خود متحرك باشد « 2 » وبنابراين هر جسمي كه محرك جسمي ديگر است خود في نفسه بواسطة محركى ديگر متحرك است ( هر محركى كه باشد ) وسپس خود محرك جسمي ديگر است ومطلوب از اين مقدمه همين است « 3 » .
هامش
( 1 ) - چون همه جسمند واگر صرف جسميت علت تحريك وحركت باشد بايد همهء أجسام همديگر را چون جسماند حركت دهند ومحرك همدگر باشند در حال كه چنين نيست پس ممكن است فرض كرد كه جسمي كه متحرك است با قيد اينكه متحرك است محرك باشد نه بطور مطلق .
( 2 ) - يا خود متحرك است پس بناچار محرك هم هست . خلاصه اينكه اين فرض وجهي دارد كه جسم با قيد متحرك بودن علت تحريك باشد .
( 3 ) - منظور از اين مقدمه اثبات اين معنى است كه كليه محركات جسمي ، خود نيز متحركند بواسطهء محركى ديگر .