تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المقدمات الخمس والعشرون في إثبات وجود الله ووحدانيته وتنزيهه من أن يكون جسما أو قوة في جسم من كتاب دلالة الحائرين لابن ميمون ( شرح بيست وپنج مقدمه در اثبات بارى تعالى از كتاب دلالة الحائرين ابن ميمون ) — صفحة 63

مساهمون:

ص٦٣

« مقدّمهء هشتم »

مقدمهء هشتم : آنچه متحرك بالعرض است ، بالضرورة ساكن خواهد شد زيرا أولا حركت آن بذاته نمىباشد وثانيا ممكن نيست كه حركت عرضى دائمي باشد « 1 » . شرح : پيش أزين ، معنى حركت عرضى وأصولا حركت واقسام آن را بدانستى وبنابراين مراد مصنف أزين مقدمه بر تو پوشيده نيست واما درستى اين مقدمه از راه برهان تا كنون براي من ثابت نشده است زيرا جايز است جسمي بواسطهء جسم ديگر متحرك بحركت عرضى باشد وحركت آن جسم محرك خود حركت ذاتي ودائمي باشد وآن دو جسم در وجود متلازم باشند ودرين صورت حركت عرضى جسم متحرك بالعرض همواره ودائمي باشد مانند كرهء نار كه متحرك بحركت فلك است وچون حركت فلك دائمي است ، حركت عرضى كرهء نار هم به تبع آن دائمي خواهد بود . وبلكه حركت يوميّه همه كراتى كه مراكز كواكب‌اند عرضى است وتنها حركت فلك نهم ذاتي است ودائم است وبنابراين عرضى بودن حركتي موجب نخواهد شد كه حتما وبالضرورة ساكن شود . وبالجملة در اثبات درستى اين مقدمه بايد به غير من رجوع شود وخدا داناتر است « 2 » .
هامش
( 1 ) - پس بناچار روزى ساكن وآرام خواهد شد . چون گفته‌اند هر آنچه عرضى است زايل ميگردد وآنچه ذاتي است برقرار مىماند . ( 2 ) - منظورش اين است كه من از عهدهء اثبات صحت اين مقدمه بر نمىآيم . وتلويحا مىگويد درست نيست .