رجال نيمهء [ دوم ] قرن هفتم هجرى است از طبقهاى كه از شاگردان قطب الدين مصرى بودهاند بنابراين شارح مقدمات معاصر نصير الدين طوسي بوده در آن زمان كه تبريز عاصمهء خاندان هلاكو ومجمع فيلسوفان بود . « 1 » بنا بگفتهء محمّد زاهد الكوثري مىتوان أبو عبد اللّه تبريزى را در طبقهء سيزدهم از فيلسوفان اسلام يعنى هم طبقهء خواجة طوسي وأثير الدين ابهرى وكاتبى قزوينى مندرج ساخت « 2 » .
4 - أبو إسحاق إبراهيم بن محمد معروف به غضنفر تبريزى « 3 » در رسالهء « المشاطه لرسالة الفهرست » « 4 » كه آن را به عنوان ذيلى بر رسالهء أبو ريحان دربارهء كتابهاى رازي « 5 » نگاشته آنجا كه آشنائى خود را با برخى از آثار أبو ريحان اظهار مىدارد اشاره به أبو عبد اللّه تبريزى مىكند اينك گفتهء غضنفر نقل مىشود :
« اكنون از داستان حال خود با أو ترا آگاه مىگردانم ، از زمان مرگ أو تا هنگام تولد من صد وهشتاد وچهار سال فارسي است . وزماني كه من به دهسالگى رسيدم از ميان همهء علوم به دانش ستارهشناسى شيفته گرديدم واين را انگيزهاى از بيرون نبود بلكه غريزه ومقتضاى طالع من آن را باعث گرديد ، با وجود آنكه پدرم سخت من را از اين
هامش
( 1 ) - المقدمات الخمس والعشرون في اثبات وجود اللّه ووحدانيته وتنزهه من أن يكون جسما أو قوة في جسم من دلالة الحائرين تأليف أبى عمران موسى بن ميمون ( قاهره 1369 ) ، ص 22 و 23 مقدمه .
( 2 ) - مرتضى مطهرى ، خدمات متقابل اسلام وإيران ( قم ، انتشارات صدرا 1357 ) ، ص 570 و 571 .
( 3 ) - نسخهء منحصر بفرد كتاب الصيدنهء أبو ريحان بيرونى بوسيلة همين غضنفر تبريزى در سال 678 كتابت شده است . رجوع شود به صفحه أول « كتاب الصيدنة في الطب » به تحقيق حكيم محمد سعيد ودكتر رانا احسان الهى ، كراچى 1974 .
( 4 ) - اين رساله ضمن مجموعهاى در كتابخانه ليدن هلند بشمارهء 133 موجود است ميكروفيلمى از آن بشمارهء 958 ونسخهاى عكسي بشماره 2583 از اين مجموعه در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مىشود .
( 5 ) - رسالة أبى ريحان في فهرست كتب الرازي در سال 1936 بوسيلهء پول كراوس در پاريس چاپ شده نگارنده ( - مهدى محقق ) آن را با اصلاحاتى همراه با ترجمهء فارسي بانضمام رسالهء المشاطه لرسالة الفهرست چاپ كرده كه بزودى بوسيلهء دانشگاه تهران منتشر مىشود .