بسمه تعالى
پيشگفتار
كتاب حاضر كه بوسيلهء فيلسوف ومتكلّم وعارف ناشناخته تبريزى يعنى أبو عبد اللّه محمّد بن أبي بكر بن محمّد تأليف گرديده از دو جهت داراى اهميّت است . يكى آنكه نشان دهنده اينست كه تا چه اندازه فلسفه وكلام اسلامى در زير بناى فكرى وعقلي ساير ملل اثر داشته وديگر اينكه توانائى نيروى علمي فيلسوفى إيراني را در نقد وتحليل يكى از مهمترين ومعروفترين آثار قرون وسطى آشكار مىسازد .
اين كتاب در سال 1329 هجرى قمري از روى نسخهاى منحصر بفرد در قاهره بوسيلهء محمد زاهد الكوثري بطبع رسيد ونيز هنگامى كه كتاب دلالة الحائرين با خط عربى در سال 1972 بوسيلهء دانشكدهء الهيات دانشگاه انكارا چاپ شد مصحّح كتاب دكتر حسين آتاى أستاذ علم كلام وأصول دين ورئيس آن دانشكده شرح تبريزى را بتمامه در پاورقى آن كتاب آورد .
از آنجا كه تدوين تاريخ فلسفه وكلام اسلامى ونشان دادن تحوّل جريانهاى فكرى وانديشههاى فلسفي در اسلام خاصّه در بستر اصلى خود يعنى سرزمين إيران مستلزم اينست كه كتابها ورسالههاى دانشمندان بصورت مطلوب چاپ ومنتشر گردد وبا ترجمهء فارسي براي ارزيابى ونقد وتحليل در دسترس أهل علم قرار گيرد متن عربى كتاب همراه با ترجمهء فارسي آن به جويندگان دانش تقديم مىشود واين براي نخستين بار است كه چهره علمي مؤلّف كتاب كه تا كنون نامش در بيرون از اين ديار بوسيلهء ترجمههاى خارجي اين كتاب در آثار علمي وفلسفي مكررا مشاهده مىگرديد در مولد ومنشأ أو يعنى إيران نمايان مىگردد ودانشمندان مجال اين را مىيابند كه اين اثر موجز را كه دربارهء مهمترين مسائل كلامي يعنى اثبات وجود بارى تعالى ويگانگى أو تأليف گشته مورد بحث وبررسى قرار دهند .