مقدمهء كتاب آورديم . در اينجا ، در بيان شرح حال فليح ، اين مطلب را هم اضافه مىكنيم كه : در ميزان الاعتدال و تهذيب التهذيب ، آمده : « ابن معين يك بار گفت : به روايت وى احتجاج نمىشود . بار ديگر گفته : ضعيف است . كسانى كه از اويس روى گرداندهاند به روايات وى اعتنا نمىكنند . بار سوّم وى و نيز نسائى و ابو حاتم گفتهاند : قوى نيست .
باز در تهذيب التهذيب آمده كه : يك بار نسائى گفته : ضعيف است . ابن المدينى گفته :
فيلح و برادرش عبد الحميد ، هر دو ضعيفند . « بخارى اين حديث را در اواخر جلد دوّم در باب هجرت پيامبر ( ص ) و يارانش به مدينه آورده است كه در سند آن ، اسماعيل بن عبد اللَّه ، آن دروغگوى حديث ساز ، ديده مىشود و شرح حال وى را در مقدمه آورديم .
حال كه خبر استثناى در خانه ابو بكر اين قدر ضعيف است ، به دست مىآيد كه احتجاج بدان در مورد استثناى در ابو بكر درست نيست ، تا چه رسد به اينكه بخواهد با اخبار مستفيض و متواترى كه دربارهء استثناى در على ( ع ) آمده است ، معارضه كند .
شگفتتر از اين ، ادعاى ابن جوزى است كه مدعى شده روايات دالّ بر استثناى در خانهء على ( ع ) ساختگى است . هدف وى آن بوده كه بتواند آنها را معارض جلوه دهد و خود وى چنان كه خواهيد ديد ، هشت روايت آن را آورده است . سيوطى نيز در اللئالى المصنوعه بيش از سى حديث را كه از آن جمله همين هشت حديث باشد آورده است .
ما از آن ميان ، رواياتى را مىآوريم كه دلالت دارد بر اينكه استثناى در خانهء على ( ع ) به خاطر طهارت آن حضرت و نيز جواز جنب شدن وى در مسجد يا عبور از مسجد در حالت جنابت و نيز بدين خاطر بوده كه آن حضرت نسبت به رسول خدا ( ص ) به منزلهء هارون نسبت به موسى است ، تا از اين راه ، كذب روايت استثناى در خانهء ابو بكر را دريابيد :
1 - روايتى كه ابن حجر در القول المسدد به نقل از احمد و نسائى آورده كه هر دو آن را به سند خود از ابن عباس روايت كردهاند . ابن عباس در روايت « سدّ الابواب الَّا باب على » مىگويد : « او در حال جنابت وارد مسجد مىشد و جز اين راه ، راه ديگرى نداشت . » آن گاه ابن حجر گفته : اين روايت را كلاباذى در معانى الاخبار آورده . سپس طريق ديگرى براى آن بيان كرده است . اين جوزى آن در الموضوعات از طريق ابو نعيم آورده و سپس طريق ديگرى هم براى آن بيان كرده است .
2 - روايتى كه ابن حجر آورده به نقل از طبرانى در المعجم الكبير و او به سند خود از جابر بن
دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي ) — صفحة 353
مساهمون: الشيخ محمد حسن المظفر
ص٣٥٣