راست مىگويد .
- رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دربارهء خلافت او چيزهايى گفته كه چيزى را اثبات و عذرى را بر طرف نمىسازد . گاهى اوقات برايش زمينهسازى مىكرد . در بستر مرگ هم مىخواست اسم او را به صراحت بيان كند ، اما من به منظور حفظ اسلام و دلسوزى براى آن مانع شدم . به خداى كعبه سوگند كه ابدا قريش در مورد خلافت على اتفاق نمىكند . « 1 » »
در اين داستان نكات مهمّى نهفته است كه لازم است روى آن قدرى توقف كنيم و به طور عميق و با واقعنگرى آن را بشكافيم و مورد بررسى قرار دهيم .
خصوصا اين قسمت سخن او را كه گفت : « رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دربارهء خلافت او چيزهايى گفته كه چيزى را اثبات و عذرى را بر طرف نمىسازد » . بايد به وى گفت : پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله روشهاى مختلف بيانى ، از قبيل : تصريح ، تلميح ، كنايه ، مجاز ، حقيقت ، قول و فعل را براى تثبيت و تأكيد مسألهء امامت و خلافت على عليه السّلام به كار برد و حتى در غدير خم از مسلمانان حاضر براى او بيعت گرفت ، و اگر بخواهيم تمامى سخنان و مواضع رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را در اين باره جمعآورى كنيم ، چندين مجلد را دربر خواهد گرفت و مدت درازى هم از عهدهء انجام آن بر نخواهيم آمد .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در بستر بيمارى خواست آن را بر روى كاغذ بياورد تا در تاريخ ثبت شود و ديگر قابل خدشه نباشد ، و با اين عمل خود ريشهء اختلافات بعدى را
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 12 ، ص 49 ؛ قاموس الرجال ، ج 6 ، ص 398 و نيز ج 7 ، ص 188 ؛ ناسخ التواريخ ( جلد مربوط به خلفا ) ، ص 72 - 80 ؛ مكاتيب الرسول ، ج 2 ، ص 620 ؛ بهج الصباغه ، ج 6 ، ص 244 و نيز ج 4 ، ص 381 ؛ بحار الانوار ، ج 6 ، ص 213 و 266 و 292 ؛ علامهء محقق ، على احمدى ميانجى ، مشاجرات عمر با ابن عباس را در كتاب ارزشمند خود به نام مواقف الشيعة مع خصومهم آورده است .