گفتند : نزديكى بنى عبد شمس و بنى هاشم به يك اندازه است ، حضرت از آنان نپذيرفت . اين داستان در تاريخ معروف است و به تواتر نقل شده است « 1 » .
سپس عباسيان روى كار آمدند و همين روش را در پيش گرفتند و وانمود كردند كه آنان نزديكان محمّد صلّى اللّه عليه و آله پيامبر خدايند ، تا بدين ترتيب حكومت خويش را شرعى جلوه دهند ؛ حتى هارون بر مزار پيامبر حاضر شد و عرض كرد : « السّلام عليك يا رسول الله ، السّلام عليك يا ابن عمّ » . در مقابل ، امام كاظم عليه السّلام پيش رفت و فرمود : « السّلام عليك يا رسول اللّه ، السّلام عليك يا ابة » . چهرهء هارون درهم شد و خشم و غضب بر او مستولى گشت « 2 » .
عباسيان در ابتداى روى كار آمدن ، رشتهء وصايت و دعوت خويش را به امير المؤمنين عليه السّلام پيوند دادند و در استفاده از عواطف و احساسات جريحهدار
هامش
( 1 ) . السيرة الحلبيه ، ج 2 ، ص 209 ؛ مجمع الزوائد ، ج 5 ، ص 341 ، نقل از : احمد ؛ نيل الاوطار ، ج 8 ، ص 228 ، نقل از : احمد ، بخارى ، نسائى ، ابن ماجه ، ابى داوود و برقانى ؛ سنن ابى داوود ، ج 3 ، ص 145 و 146 ؛ سنن ابن ماجه ، ج 2 ، ص 961 ؛ مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 696 ؛ الاصابه ، ج 1 ، ص 226 ؛ بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 402 ؛ الخراج ، ابو يوسف ، ص 21 ؛ البداية و النهاية ، ج 4 ، ص 200 ، نقل از : بخارى ؛ مسند احمد ، ج 4 ، ص 81 - 85 ؛ شرح نهج البلاغه ، ج 15 ، ص 284 ؛ تشييد المطاعن ، ج 2 ، ص 818 و 819 ، نقل از : زاد المعاد ؛ سنن بيهقى ، ج 6 ، ص 340 - 342 ؛ الدر المنثور ، ج 3 ، ص 186 ، نقل از : ابى شيبه ؛ البحر الرائق ، ج 5 ، ص 98 ؛ تبيين الحقايق ؛ ج 3 ، ص 257 ؛ نصب الراية ، ج 3 ، ص 26 - 425 از افراد بسيار زياد ؛ مصابيح السنه ، ج 2 ، ص 70 ؛ صحيح بخارى ، ج 4 ، ص 111 و نيز ج 6 ، ص 186 ؛ تفسير ابن كثير ، ج 2 ، ص 312 ؛ فتح القدير ، ج 2 ، ص 310 ؛ تفسير خازن ، ج 2 ، ص 185 ؛ و النسفى در پاورقى خازن ، ج 2 ، ص 186 ؛ تفسير طبرى ، ج 10 ، ص 5 ؛ كشاف ، ج 2 ، ص 221 ؛ سنن نسائى ، ج 7 ، ص 130 و 131 ؛ مقدمهء مرآة العقول ، ج 1 ، ص 118 بعضى از محققان از منابع ذيل نقل كردهاند :
الاموال ابو عبيد ، ص 461 و 462 ؛ تفسير قرطبى ، ج 7 ، ص 12 ؛ فتح البارى ، ج 7 ، ص 174 و نيز ج 6 ، ص 150 ؛ تفسير المنار ، ج 10 ، ص 7 ؛ ترتيب مسند شافعى ، ج 2 ، ص 125 و 126 ؛ ارشاد السارى ، ج 5 ، ص 202 ؛ المحلى ، ج 7 ، ص 328 .
( 2 ) . كشف الغمه ، ج 3 ، ص 20 .