محقق ديگرى مىگويد :
« خليفه به دليل بدرفتارى با مسلمين مستحق قتل بود . قاتلان وى كسانى كه بدان راضى بودند ، جمهور صحابهء بزرگوار بودند و اصلا معقول نبود كه حسنين عليهما السّلام در مقابل اينان ايستاده باشند . » « 1 »
گوييم :
1 . اين كه مىگويند : قاتل عثمان ، بزرگان صحابه بودند يا لااقل بدين عمل رضايت داشتند ، صحيح ، اما بدون ترديد كسانى مثل طلحه و زبير نيز در ميان انقلابيان بودند و آنان تنها براى رسيدن به منافع دنيوى بپاخاسته بودند ، تا يارى و پيروزى حق و مظلومان .
2 . اين كه روايت مىگويد : طلحه و زبير نيز فرزندانشان را براى دفاع از عثمان فرستادند ، از نظر ما شكى در بطلان آن نيست . بنابر منابع موثق ، طلحه ، زبير ، عايشه و ديگران از سرسختترين دشمنان عثمان بودند . نيازى به ذكر منابع ديده نمىشود ، چه اين مسأله از مسلّمات تاريخ است .
3 . اين كه مىگويند : امير المؤمنين عليه السّلام به صورت حسن عليه السّلام سيلى زد و با دست ديگرش به سينهء حسين عليه السّلام كوبيد ، اين نيز نادرست است ، زيرا امام بارها تكرار كرده بود كه : « از قتل عثمان نه مسرور گرديد و نه غمگين . » « 2 »
همچنين امام على عليه السّلام كسى نبود كه حسنين عليهما السّلام را به سستى و كاهلى در اجراى فرامين خود متهم كند ، چه آن دو از كسانى بودند كه خداوند در قرآن كريم به طهارت آنان تصريح كرده است ، و از سوى ديگر ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در مواضع گوناگون بر مجد و فضيلت آن دو و نيز عشق و محبت خويش به آنان
هامش
( 1 ) . آل ياسين ، الامام الحسن بن على عليهما السّلام ، ص 50 و 51 .
( 2 ) . ر . ك : الغدير ، ج 9 ، ص 69 - 77 ، نقل از منابع زياد .