كعب الاحبار نيز در زمان عثمان به خلافت معاويه اشاره مىكند . « 1 » معاويه به صراحت گفت كه براى خلافت از روزگار عمر زمينهسازى كرده است . « 2 »
ج ) سياست تبعيض نژادى : اين سياست را حاكمان ناشايست زمان رواج دادند . از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روايت كردند كه قريش بر ديگران برترى دارد و خلافت اسلام مال قريش است و بنى هاشم را به بهانهء اين كه خلافت و نبوت ( امامت و پيامبرى ) در يك خاندان جمع نمىشود ، از اين حكم استثنا كردند ، در حالى كه مسأله كاملا برعكس بود و حتى خود عمر اين قاعده را با شركت دادن على عليه السّلام در شوراى شش نفره نقض كرد .
اين سياست را در سهمبندى بيت المال و برترى دادن عرب بر عجم ، در مستمرى مجاهدان تعميم دادند و به دنبال آن در مسائلى از قبيل : ارث ، ازدواج ، آزادى بندگان ، نماز و مسائل ديگرى كه فعلا مجال تتبع آن نمىباشد ، تبعيض را تداوم بخشيدند . « 3 »
هامش
( 1 ) . البداية و النهايه ، ج 8 ، ص 127 .
( 2 ) . ابن جوزى ، الاذكياء ، ص 28 .
( 3 ) . در مورد برترى قريش و عرب و سياست زشت تبعيض نژادى ، ر . ك : لطف التدبير ، ص 199 ؛ المسترشد فى الامامه ، ص 115 ؛ الفائق زمخشرى ، ج 2 ، ص 353 ؛ تلخيص الشافعى ، ج 4 ، ص 14 ؛ المعرفة و التاريخ ، ج 2 ، ص 483 ؛ محاضرات راغب ، ج 1 ، ص 351 و نيز ج 3 ، ص 208 ؛ ابن قتيبه ، عيون الاخبار ، ج 1 ، ص 268 و 269 و 330 ؛ المحاسن و المساوى ، ج 2 ، ص 278 ؛ تاريخ جرجان ، ص 486 ؛ الالمام ، ج 1 ، ص 186 ؛ التراتيب الاداريه ، ج 2 ، ص 20 و 21 و 313 و نيز ج 1 ، ص 205 و 207 و 208 و 225 و 331 و 444 ؛ الخراج ، ص 24 ؛ طبقات ، ج 2 ، ص 338 و نيز ج 3 ، ص 293 و 337 و 338 و 345 و 349 ؛ المنار المنيف ، ص 59 و 109 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 230 ؛ الايضاح ، ص 187 ؛ انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 141 ؛ عقد الفريد ، ج 3 ، ص 412 - 418 و نيز ج 2 ، ص 233 ؛ ربيع الابرار ، ج 1 ، ص 402 و 796 و 810 ؛ الاوائل ، ج 2 ، ص 61 ؛ مالك ، الموطأ ( مطبوع با تنوير الحوالك ) ، ج 2 ، ص 60 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 153 و 154 ؛ الهدى الى دين المصطفى ، ج 2 ، ص 316 و 317 ؛ لسان الميزان ، ج 1 ، ص 354 و 406 ؛ ابن طيفور ، كتاب