كفعمى در فرج الكرب گويد : بدر الدّين قصيدهء صفى حلّى را در ضمن بديعيهء خويش تخميس نموده است و از قراين ظاهرى پيداست كه بدر الدّين از فضلاى شيعه بوده است « 1 » .
نسخهاى از ديوان صفى الدّين در نزد ما موجود مىباشد ؛ اين ديوان در مدح ملك منصور بوده است و همان نسخهء ويژهء كتابخانه ملك منصور استنساخ شده است و خط اين شيخ جليل بر پشت آن كتاب ديده مىشود .
و از آثار صفى الدّين حلّى منظومهاى است در علم عروض و من بخشى از آن منظومه را ميان مجموعهاى كه به خط يكى از علماى جبل عامل بوده است در شهر اردبيل ديدهام « 2 » .
مؤلف گويد : همان گونه كه در آغاز اين شرح حال نوشتهايم نسب صفى الدّين به همان ترتيبى بوده است كه به خط يكى از فضلا ديدهام و ليكن نسب نامهاى را كه به خط شريف او بر پشت ديوان يادشدهاش ديدهام بدين شكل است عبد العزيز بن سرايا بن قاسم حلّى كه در حلّه متولد شده و در سنبس يا سنكبس مىزيسته است .
هامش
- وزن ورودى قصيده را انشا كرده صفى حلى است يا شمس الدّين بن جابر اندلسى كه معاصر با او بوده است . آرى هيچيك از اين دو تن رعايت توريه را نكردهاند و نخستين كسى كه رعايت توريه نموده است عز الدّين موصلى است . - م .
( 1 ) - بديعيهسرايان به افرادى كه در بالا از آنها نام برده شده است منحصر نبودهاند ، بلكه به نام گروهى از آنها در جلد سوّم الذريعة و به نام 35 تن از آنها در الغدير در ضمن شرح حال مفصلى كه از وى ذكر كرده ، اشاره شده است ، از جمله بدايعنگار مشهدى آن را به نام « بدائع الاسحار » شرح كرده است و اينجانب هم قصيدهاى در 160 بيت در مدح رسول اكرم از ديگر قصايد بديعيه اقتباس كردهام و آن را « توريه » ناميدهام - م .
( 2 ) - ديوان صفى الدّين به نام درر البحور فى مدايح الملك المنصور مىباشد و علاوه بر آثارى كه در اين ترجمه ياد شده است اسامى آثار ديگر او العاطل الحالى و الخدمة الجليلية و رسالة الدار و الرسالة المهملة و الرسالة الثوميه و امثال اينها از ديوانها و نوشتههاى ديگرى كه داشته است از قبيل الدر النفيس فى اجناس التجنيس . در الغدير ، ج 6 آمده است : مورخان متفقالقولند كه صفى الدّين در 5 ربيع الآخر سال 677 هجرى متولد شده است و در سال 750 يا 752 هجرى در بغداد وفات يافته است . در پانوشت مؤلف مىنويسد : در سال 750 هجرى در قاهره وفات يافته است - م .