ابن براج از شاگردان سيد مرتضى و شيخ طوسى و حتّى از شاگردان شيخ مفيد است . شيخ منتجب الدّين در فهرست مىنويسد : قاضى سعد الدّين عزّ امير المؤمنين « 1 » ابو القاسم عبد العزيز بن نحرير بن عبد العزيز بن براج ، از موجّهان اصحاب و فقهاى ايشان است و در طرابلس منصب داورى داشته است و آثارى دارد ، از جمله المهذب ، المعتمد ، الروضة ، المقرب و عماد المحتاج فى مناسك الحاج و ما به توسط پدرمان ، از پدرش از وى روايت مىكنيم .
ابن شهرآشوب ، در معالم العلماء مىنويسد : ابو القاسم عبد العزيز بن نحرير بن عبد العزيز معروف به ابن برّاج ، از شاگردان جوان سيد مرتضى - رضى اللّه عنه - بوده ، آثارى در اصول و فروع دارد ، از جمله آثار فروع او الجواهر و المعالم و المنهاج و الكامل و روضة النفس در احكام عبادات خمس ، المقرب ، المهذب ، التعريف و شرح جمل العلم و العمل سيد مرتضى رحمة اللّه عليه « 2 » .
سيد مصطفى در رجال خود از وى نام برده است و از او بزرگداشت نموده و گفته است ، فقيه الشيعة و ملقب به قاضى كه در طرابلس قضاوت داشته است « 3 » .
مؤلف گويد : از كلام استاد استناد - ايّده اللّه - در فهرست بحار برمىآيد كه قاضى عبد العزيز بن براج طرابلسى ، از شاگردان قاضى ابو الفتح كراچكى است . به گمان من قاضى عبد العزيز بن ابى كامل طرابلسى كه پيش از اين ذكرش رفت بايد شاگرد كراجكى بوده باشد ، نه ابن براج . آرى ابن براج و كراچكى با يكديگر همطراز بوده و در يك عصر مىزيسته و عبد العزيز بن ابى كامل ، از هر دو تن روايت كرده است .
در اجازهء شيخ احمد بن نعمة اللّه عاملى به ملا عبد اللّه شوشترى و ديگر اجازات آمده است كه امام دانشمند با دقت قاضى عز الدّين عبد العزيز بن برّاج در شهرهاى شام
هامش
( 1 ) - در فهرست منتجب الدّين ، ص 107 قاضى سعد الدّين عز المؤمنين ابو القاسم عبد العزيز بن نحرير بن عبد العزيز ابن البراج آمده است ( ر ك : امل الآمل ، ج 2 ، ص 152 ؛ اعلام الشيعة ، سدهء 5 ، ص 107 ) .
( 2 ) - معالم العلماء ، ص 80 .
( 3 ) - نقد الرجال ، ص 189 .