سبط ابن جوزى حنبلى ، مؤلف كتابى التلقيح در كتابش به نام صفة الصفوة « 1 » بدين خلاصه مىنويسد : ربيع بن خثيم ثورى ، كنيهاش ابو يزيد است و زهد و پارسايى كه در آن روزگار به هشت تن از زاهدان و تابعان پايان مىپذيرفت ، ربيع بن خثيم نيز كه مصاحب عبد اللّه مسعود و ديگران بوده است ، يكى از آنان بوده است .
ربيع بن خثيم ، در روزگار حكومت عبيد اللّه زياد در سال 62 هجرى در كوفه درگذشت « 2 » .
ابن اعثم كوفى ، كه از علماى اهل سنت است در تاريخش مىنويسد :
آنگاه كه حضرت على عليه السّلام عازم شام بود ، ربيع بن خثيم كه آخرين كارگزار آن حضرت بود ، همراه با چهار هزار تن سلاحدار و سلحشور از سرحددارى شهر رى وارد كوفه شد ، با ورود او حضرت مولا على عليه السّلام لشكريان خود را بهسوى شام و كارزار با معاويه تشويق و تحريص فرمود .
سمعانى شافعى ، كه از علماى عامه است در كتاب انساب پس از پارهاى از تحقيقات راجع به لفظ ثورى و اينكه اين لفظ منسوب به گروهى بوده به نام ثور ، و مردمى بودهاند از قبيله همدان و تميم ، مىنويسد : ربيع بن خثيم پارسا ، از بازماندگان ثور بن عبد مناة بن اد بن طابخة بن الياس بن مضر ، و از مردم كوفه و يكى از پارسايان هشتگانه است و نام او در كتابها مشهور است . و ابو عبد اللّه سفيان بن سعيد ثورى كه نسبش به ثور بن عبد مناة منتهى مىشود سپس مطلب را ادامه داده تا گويد :
هامش
( 1 ) - كتاب صفة الصفوة در چهار مجلد در حيدرآباد هند به طبع رسيده است .
( 2 ) - خواجه ربيع در آن سال يا مثل آن در طوس درگذشته ، و قبهاش معروف است و ممكن است ربيعى ديگر بدان نام در كوفه وفات يافته باشد - م .