ابو زيد ربيع بن خثيم ثورى تميمى كوفى ، از پشت ثور بن عبد مناة است .
اخبار زهد و آثار پارسايى او نيازى به يادآورى ندارد و مشهورتر از آن است كه به سرحد اغراقگويى برسد .
ربيع ، از ابن مسعود روايت مىكرده است و مردم كوفه هم از وى روايت مىكردند ، و پس از شهادت حضرت امام حسين عليه السّلام در سال 63 هجرى درگذشت . « ثورى » منسوب به سه قبيله است يكى ثور اطحل ، و ديگرى ثور عبد مناة ، و ربيع بن خثيم و خاندان او از ثور عبد مناةاند . و همچنين سفيان و بستگان او منسوب به عبد مناة مىباشند .
مؤلف گويد : سخن سمعانى به هم ريخته ، و نسخهاش كهنسال و ناخوانا است .
ذهبى ، كه از علماى عامه است ، در كاشف الرجال گويد : ابو يزيد ربيع بن خثيم ثورى ، از ابن مسعود و ابو ايوب انصارى روايت مىكرده است و شعبى و ابراهيم از وى روايت داشتهاند .
ربيع پارسايى پرهيزكار بود اوقاتش را به عبادت مىگذرانيد و با دلگرمى و تواضع به كار خود ادامه مىداد و مردى ربانى ، و نشانى از نيكوكاران بود و پيش از هفتاد هجرى درگذشت .
از كتاب كاشف استفاده مىشود كه گروهى از مشايخ عامه از وى روايت مىكردند بهويژه ، مؤلفان صحاح سته و دانشمندان معروف ايشان در بسيارى از موارد از وى روايت كردهاند . بنابراين ، بخارى و مسلم و ترمذى و نسايى و ابن ماجه قزوينى ، در كتابهاى صحاح خود به روايت از او اقدام كردهاند . تنها ابو داود سجستانى ( سگستان ) در كتاب سننش هيچگاه به
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 412
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٤١٢