تا پس از درگذشتش ديگرى ، به استدراك و ايراد كتاب او نپردازد ، و من اين اعتراض را از آن نظر ايراد كردم كه كمال شفقت را به او داشتم ، زيرا به يقين مىدانم نظريهء او بر خلاف مرام اهل بيت عليهم السّلام است ، و شيخ ما ابو جعفر طوسى قدّس سرّه آنچنانكه بايد و شايد مسأله مزبور را ، در چندين محل از كتابهاى خود تحقيق فرموده است و مىنويسد : ميوه و كشت ، نما زارع و باغدار است و در صورتى كه به حد نصاب برسد هريك از زارع و باغدار بايستى سهم زكات خود را بپردازند ، و نظر سيد ابو المكارم - از فتوايى كه داده است - به شيخ طوسى بوده كه قول ابو حنيفه را در مبسوط نقل كرده و او چنان پنداشته كه اين نظريه فتواى ما است و آن را در كتابش ياد كرده است ، و علت اين اشتباه آن بوده كه شيخ طوسى ذيل احكام مزارعه ، پس از نقل كلام ابو حنيفه به يادآورى مذهب ما پرداخته است ، و ما در چندين موضع از كتاب قراض و امثال آن تحقيقات شيخ ابو جعفر طوسى را متذكر شدهايم .
بر خلاف انتظار ، سيد ابو المكارم در حالى درگذشت كه مطالب مزبور به اين مسأله و امثال آن را مورد تجديد نظر قرار نداد كه اميد است مورد بخشش خدا واقع شود .
ابن ادريس به مناسبت مطالب يادشده در كتاب مساقات مىنويسد پيش از اين گفتيم يكى از متأخران اصحاب ما در تصنيفش در مسأله سقايت چنين نوشته است : زكات به عهدهء صاحب نخل است نه آبيار ، و ما پس از مطالعهء كتاب وى ، اشتباه او را به او تذكر داديم و حقيقت مطلب را در زمان حياتش براى او بيان كرديم .
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 297
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٢٩٧