Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 251

Contributors:

P.251
يكى از جبال ويكى از قبوز موتى كه بجهة حفظ بدن بر أو طلا ميكرده اند واو غير اعضاى انسانيست اگر چه در اكسر نفعي مىكند ليكن شرب أو حرام ومورث كورى وفساد بدن ومضرتهاى بيغاتيست موز معرب از اسم هنديست وبه عربى طلح نامند درخت أو شبيه بنبات زره ومربع ساق أو تا سه زرع مىشود وبرگش دراز وعريض وتا بقدر دو زرع وثمرش سبز وبقدر خيار كوچكى ونارس أو را چيده در ميان كاه ميكذارند ماز رد وشيرين كردد وثمرش تا هفتاد روز مىرسد وموقوف بزمانى وفصلى نيست ورطوبة ثمر أو لزج وشيرين ومانند عسل است ودر فلاحة مذكور است كه چون دانه خرما را در قلقاس غرس نموده تسقيه كنند وسرگين أسب در محل غرس بريزند درخت موز مىشود واو در گرمى معتدل ودر دويم تر ومسمن بدن ومرطب معده وملين سينه وبعد از هضم كثير الغذاء ومولد خون ومحرك باه محرورين وجهة لاغرى كرده وسرفه وخشونة حلق وطلاى أو با سركه وآب ليمو جهة كچلى وسعفه وجرب وحكه وبا آب تخم خربزه جهة گلف ونيكو كردن رخسار وخاكستر پوست أو وپوست درخت أو جهة التيام زخمها ورفع نزف الدم وضماد برگش جهة تحليل أو رام نافع ومولد رياح وسدد وضعف هاضمه ومصلحش عسل وشكر ومرباى زنجبيل است مولو بزانا مرداسنگ سفيد كرده است موقوطس بلغة عبراني فطراست موم اسم فارسي شمع است موقد النار كبريت است موريون نوعي از بيروج است كه برگش سفيد وشبيه به برگ چغندر باشد مور صيقى بيونانى طرفاست بمو غالى بيونانى ابن عرس است موليقون برومى ابار است مولى بيونانى حرمل عربيست مون وميون مو است مورد اسفرم آس بريست وگويند اسم فارسي اذخر است مورامون پرسياوشانست موفيون نوعي از سموم قريب به بيش است مورد اسم فارسي آس است موش به فارسي فاره است موش كور به فارسي خلد است مويز به فارسي زبيب است مويزك عسلى اسم فارسي دبق است مويزك ومويز كوهى اسم فارسي مويز جست موميائى كوهى فقر اليهود است مورچه به فارسي نمل است موسير به فارسي بصل الزنراست موش دشتى به فارسي يربوع است موچه بلغة أصفهان قثاء بريست موجرس بهندى شكوفه قوقل است موته بهندى سعد است مولى بهندى فجل است موتى بهندى لؤلؤ است موت بهندى ماش هنديست مو ساكتى بهندى اذان الفارسي مور بهندى توتيا است موندى بهندى كما زريوس است مونك بهندى ماش است مها بضم أول وبالف آخر وبه دستور بياء آخر اسم نبطي سنگيست كه از نواحي روم وصعيد مصر خيزد سفيد وشفاف مانند بلور وبسيار صلب ومثل سنگ آتش زنه اتش از وظاهر مىگردد ودر خون گرم حل مىشود ودر جائيكه مغنيسا بهم مىرسد أو نيز يافت مىشود وقسمى از آن غير شفاف واز ان صلب تر وشبيه بنمك سنگ مىشود واو را كوبيده ظروف ميسازند واو غير حجر سلوانست در دويم سرد وخشك وبا مرواريد وشكر قالع بياض چشم است بي المى وحبه از أو با نمك ونوشادر وزعفران وسركه وعسل رافع نقل زبان واز مجربات شمرده اند ومضفتت حصاة ومدر بول وتعليق أو بر ران راست جهة عسر ولادت وبر أطفال جهة از خواب جستن ايشان ورفع ديدن خوابهاى پريشان وداشتن أو در دست راست جهة قضاى حاجت وضماد أو بريستان جهة زياد كردن شير ورفع انجماد آن مفيد است مهلبيه به فارسي فرنى نامند كه از جملهء اغذيه لذيذه است كه از آرد برنج وشير وشكر ترتيب ميدهند واو را دورس ما يلي جهة مهلب بن مغيره اختراع نموده بجهة رقع قى طعام كه از ريختن سودا بمعده ناشى شده بود كرم وتر وجهة ماليخوليا وجنون ودرد سر بيسى وفربه كردن بدن وتوليد خون صالح مؤثر است مهد آذر بواست مهلتى ومهلوكى ومهلوكى اسم هندى سوس است مهار اسم سندى سناى مكي است مهور اسم هندى حماحم است مهندى اسم هندى حناست مه بهندى عسل است مهر گياه اسم فارسي بيروج الصنم است مهك اسم فارسي سوسن است مهرهء مار اسم فارسي حجر الحية است ميسن اسم غربيست وبيونانى لوطوس نامند درختيست قريب بجوز رومى وبرگش باريكتر وزوايد أو بيشتر است وشبيه به برگ كرفس وچوبش مايل بسياهى وسرخى وصلب وخوشبو ودانه أو سياه واز دانه أنار كوچكتر وبا تندى در دويم گرم وخشك ومقوى معده وكرده ومنقى رطوبات وحقنه با نشارهء چوب أو جهة سحج وقرحه امعا وضماد أو را جهة داء الفيل وتحليل أو رام از مجربات دانسته‌اند ميعهء سايله اسم عربى صمغ درختيست بسيار خوشبو وآنچه از درخت تراوش كند أشقر مايل بزردى وبقوام عسل مىباشد وبهترين اقسام است وهر چه از افشردن اجزاى درخت حاصل مىشود مايل بسرخى وغليظتر است وانچه أو را بطبخ غليظ سازند سياه وثقيل ومسمى بميعهء يابسه است ومؤلف كتاب مرشد گويد كه يكنوع سفيد مىباشد ويكنوع أو سرخ ومحمد بن زكريا گويد كه آن صمغ درختيست مسمى بعبهر در بلاد شام شبيه بدرخت به وقوتش تا ده سال باقيست درسيم گرم وخشك ومحلل رياح وملين ومنضج ومدر بول وحيض ومقوى اعضاى باطني وسه درهم يا چهار وقيه آب گرم مسهل قوى بلغم وجهة جذام وسرفه ونزله وزكام ودرد سينه وريه واستسقا وسپرز وكرده ومثانه ودرد كمر وركين وگرفتن آواز وطلاى مطبوخ أو با روغن زيتون جهة ماندگى