Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 252

Contributors:

P.252
ولرز تبهاى بارده وخدر وكزاز ورعشه از مجربات وبخور أو جهة درد سر ونزلات وزكام وجذام وقطور أو جهة امراض كوش ورياح غليظه وفرزجه وبخور آن جهة احتباس حيض وطلاى أو جهة جرب بهترين ادويه وبا ضمادات نقرس ومفاصل مقوى فعل آن ومضر ريه ومصلحش مصطكى وزمينش از يك مثقال تا سه درهم وبدلش روغن ياسمين وجند ونزد بعضي بوزنش قطر ان وثمن أو زقت رطب است ميعهء يابسه نزد بعضي ثفل احزاى درخت اوست كه سايله را از آن افشرده باشند ونزد بعضي آب مطبوخ آن وگرمى وخشكى أو زيادة ودر همه افعال مانند سايله وبا قوة قابضه وحمود أو اندر خون بواسير وحيض ومسقط جنين وجهة رفع انضمام رحم وصلابت آن وبخورش جهة رطوبات دماغى ولقوه ورفع ضرر هواي وبائى مؤثر ومصدع ومصلحش رازيانه وبدلش حاوشير وشربتش تا دو مثقالست ميفتج معرب از مى پخته فارسيست وبه عربى عقيد العنب نامند وآن آب انگور است كه زيادة از دو ثلث بسوزد وغليظ كردد وآن مايل بترشى مىباشد ودر گيلانات دو شاب ترش گويند وچون با خاك دوشاب بجوشانند شيرين ميكردد وآن را دو شاب گويند ومذكور شد در دويم گرم ودر أول خشك ومحرك باه وملين طبع وموافق سينه وشش وآبله وحصبه ودر محرورين اكثار ومولد صفراى غليظ ومصحلش آب ميوهاى سردوتر وبدلش دو شاب انگور است ميلسنون نوعي از زبد البحر وبه فارسي گرم أيوب نامند جهة احتباس حيض وحصاة ودرد كرده وسپرز واستسقا نافع ودر ساير منافع مانند زبد البحر است ميبه اسم فارسي شربت به است كه با شراب ويا آب انگور دوشات انگورى ترتيب دهند ميفنج مدبر مى پخته ايست كه با شكر وعسل بار ديگر جوشانيده باشند ميفتج مفرح مى پخته ايست كه در مدبر آن هيل وجوز بوا وقرنفل وأمثال آن ترتيب داده باشند ميلطوس مغره است ميفونيون شوكرانست ميسوسن شراب سوسن است ميشيها ابرو نيست ونزد بعضي أقحوان ميخك اسم فارسي قرنفل است ميمون اسم فارسي قرد است هيهل بهندى جوز الكوثل است ميتى بهندى جلسه است حرف النون نانخواه اسم فارسيست وزينيان نيز آمده وبه عربى كمون ملوكى گويند ونزد بعضي أو تخم صغر جبلى است شبيه بانيسون واز آن كوچكتر واشقر مايل بزردى وتند بوى وباحرافه وتندى طعم وقوتش تا چهار سال باقيست در أول سيم گرم وخشك ومجفف ومدر بول وحيض وعرق وترياق سموم ومحلل رياح ورافع فواق ورطوباة لزجه ودرد سينه وصلابت جگر وسپرز ومغص ريحى وانچه دواى سمى ومسهل باشد ومنقى چرك ولزوجات سينه وجهة دفع عادت افيون ومضرت آن وعسر بول وحصاة وقى وغثيان وآروغ بدبوئى وتخمه وفساد واشتها وتبهاى مزمنه خصوصا ربع وسردى احشا وبهق وبرص وبا عسل جهة احتباس بول مبرودين وگرم معده وحب القرع وبا سكنجبين جهة محرورين بجهة جميع امارض رحم وكسى كه أطعمه بذا يقهء أو لذيذ نيابد نافع وضماد أو با سفيدهء تخم مرغ جهة ناف برآمده ومجرب وبا عسل جهة درد جميع اعضا وتحليل ورم آن واز مجربات خصوصا باطين قيموليا وبه دستور در رفع خون منجمد تحت جلد بيعديل وبا ادويهء برص وآثار مقوى فعل آن وبا روغنها جهة بثور نسيه وبا نمك ونرمس وزعفران جهة ورم أنثيان ونطول آب أو جهة رفع درد گزيدن عقرب سريع الأثر وقطور أو جهة گرانى سامعه وبخور وفرزجه وحقنه أو جهة ثقيه رحم از رطوبات بدبوئى نافع وخوردن وطلا نمودن بربدن بالخاصية مورث زردى جلد وشرب سه مثقال أو كه در يكرطل شير جوشانيده باشند وبنصف رسيده باشد با يكوقيه شكر كه بر بالاى لحوم خورده شود باعث فربهج افراط كردد وناشتا خوردن همين رافع سنگ كرده ومثانه از مجربات ومصدع محرورين ومصلحش گشنيز ومقلل شير مرضعه ومصلح أو ترس وقدر شربتش تا سه درهم وبدلش در غير تسمين شونيز است وعرق نانخواه جهة فالج ورعشه وامراض عصبانى مفيد وعسر نفس را در حال رفع مىكند وچون بادارچينى وگاو زبان عرق كشيده در تفريح نايب مناب خمر است وروغن أو كه بقرع گرفته شود بهترين دويه رياح ودردهاى مزمن واو رام بارده است وچون در آب ليمو بقدريكه يك انگشت أو را بپوشاند بخيسانند وخشك كنند وهفت بار تكرار نمايند جهة اعادهء اشتهاى مايوسين مجربست نارحيل أو را جوز هندى نامند درختش مانند درخت خرما وبعد از هفت سال بارميدهد وتا صدسال عمر مىكند ودر أو آبى مىباشد مانند شير ولذيذ وچون در أول طلوع ثمر أو شاخ آن را ويا ثمر آن را بريده كوزهء بر آن نصب كنند آب در آنطرف از يكرطل تا پنجرطل جمع مىشود وآن را سندى نامند وحلاوة أو تا يكروز باقيست ودر اسكار وتقوية باه وتفريح بهتر از خمر است وبعد از يكروز مانند سركه ترش مىشود وتيكه از شاخ نارجيل كه باركه قسم نر اوست باين قسم كرفته شود طارئ نامند وليف درخت أو مدتها فاسد ومندرس نمىگردد وظرفيكه از آن ترتيب دهند حيوانات موذى پيرامون مظروف آن نميگردند ونارجيل در آخر دويم گرم ودر أول خشك ومنكرج أو بسيار گرم وخشك وبا مضرت وآب أو گرم وتر وسركهء ودر أول گرم ودر سيم خشك ومقر نارحيل مولد منى ومسخن كرده وكمر ومسمن بدن مبرودين ومدر خون وجهة تقطير البول وسردى مثانه ودرد مفاصل مزمن وخوشبوئى دهان ورفع مواد باردهء بلغمى وسودا وى مانند فالج وجنون وأمثال آن وضعف جگر وقروح باطني وبواسير وبا شكر جهة توليد خون صالح وتقوية با حرارة غريزي نافع وجرم أو دير هضم ومولد خون غليظ ومصلح آن شكر ونبات ومضر محرورين ومصلحش ميوهاى ترش وليمو وفاسد متكرج آن مورث