از كتب جزو علم نحو شمرده شده چنانچه كمتر اتفاق مىافتد او را علم مستقلى شمارند ، ويژه در كتب سابقين علماء عربيت بنابراين پيرو گفتهء پيش ، همان دوازده علم است كه لازم است براى تميز حق از باطل نيكو تدبر شود .
درجات علم شرعى و ملحقات او
مطلب دوم : در اينجا كه گفتگو از درجات علم شرعى و ملحقات اوست موضوع را در تحت سه عنوان واجب عينى و واجب كفائى و سنت اسلامى : خاتمه ميدهيم .
اول : مسلم است كه واجب عينى تأديه نشود مگر بر اثر اعمال و به كار بستن او در نتيجه حديث مشهور طلب العلم فريضة على كل مسلم بر اين معنى حمل شده است .
مجملا : واجب عينى به اعتقاد و فعل و ترك توزيع شده .
اعتقاد : عبارتست از گواهى بوحدانيت خدا و نبوت خاتم الانبياء ( اشهد ان لا إله الا اللّه و اشهد ان محمدا رسول اللّه ) و آنچه براى خدا واجب است و آنچه از او ممنوع گرديده و اعتراف بامامت امام و گرويدن به احكامى كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم دربارهء امور دنيا و آخرت از جانب خدا آورده و آنچه بتواتر براى ما به ثبوت پيوسته .
كليهء آنچه كه مذكور داشتيم بر اثر برهانى كه موجب سكون نفس گردد و قطع و جزم به او حاصل شود هويدا مىشود ، علاوه بر آنچه از ادلهء متكلمين و خوض در دقائق سخنان بدست ميئايد ، در نتيجه او فرض كفائيست كه براى نگهدارى دين و دفع ياوهسرائى بيهودهگويان به كار برده شده .
فعل ، ياد گرفتن اينكه مثلا ، نماز در هنگام تكليف يا دخول