مناظره منحصر بعالم است
هشتم - با كسى كه مستقلا در دانش دست توانائى دارد مناظره كند زيرا اگر طالب حق است بدينوسيله از معلومات وى مستفيد خواهد شد .
اغلب اوقات مردم از مناظرهء با فحول و بزرگان دورى ميجويند زيرا ميترسند مبادا سخن حق به زبان آنها جارى شود و در نتيجه شرمسار شوند ، بلكه ميل دارند با پستتر از خود مجادله كرده تا عليه آنان مطلب باطلى را ترويج نموده و برايشان غالب آيند و با پيروزى قدم از معركه بيرون گذارند .
ناگفته نماند كه علاوه بر شروط و آداب هشتگانهء كه تاكنون مذكور داشتيم شرائط و آداب قابل استفادهء ديگريست كه جاى بحث آنها نيست ليكن آن اندازهء كه تذكر داديم براى شناسائى آنهائى كه براى خدا يا جهت ديگرى بمسند مناظره مينشينند كافى است .
[ در بيان آفات و مهلكاتى است كه از راه مناظره بدست ميآيد . ]
فصل دوم : در بيان آفات و مهلكاتى است كه از راه مناظره بدست ميآيد .
بديهى است : مناظرهء كه منحصرا براى قصد غلبهء بر خصم و اسكات حجت او و فخريه و خرسندى از نظر اظهار فضل قرار داده شود محل جوشش و سرچشمهء كليهء اخلاقى است كه نزد خدا مذموم و در نظر شيطان پسنديده است .
و اگر اين موضوع را به خوبى بسنجيم و وجه نسبتش را با فواحش باطنى ، خودپرستى ، منيت ، ريا ، كينهتوزى ، مفاخرت ، پاكدامنى ، جاه طلبى ، و غير اينها بشمار آوريم ، مانند نسبت شراب است با فواحش ظاهرى