گاهى آدم مناظره كار در جلسهء مناظره با عدهء از منكرات رو برو مىشود چنانچه اين معنى از ملاحظهء احوال مفروضه و محرمه به خوبى هويدا مىشود ، در نتيجه چنين آدمى از موضوعى كه اصولا اتفاق نميافتد يا بهندرت واقع مىشود ، از قبيل مناظرهء در باب دقايق علميه و فروع شرعيهء كه در مجلس مناظره اتفاق ميافتد ، و اندوهگين ساختن ، و ناسزا گفتن ، و آزار دادن ، و كوتاهى كردن در مراعات واجباتى كه از نظر اندرز مسلمانها لازمست و دوستى و محبت چيزى كه گوينده و شنونده را بگناه وادار مىكند ، احتراز كند ، علاوه بر اين در چنين مقامى به كلى غافل و دلش بجانب هيچيك از آن موضوعات توجه نداشته و مىپندارد كه منحصرا براى خدا مناظره مىكند .
مناظر دينى بايد مجتهد باشد
سوم - كسى كه در راه دين مناظره مىكند لازمست مجتهد باشد تا براى خود فتوى دهد نه آنكه پيرو ديگرى باشد تا در نتيجه اگر حقى بر له او به زبان خصمش جارى شد بجانب او گرايد و در اطراف او گفتگو كند .
اما : آنكسىكه مجتهد نيست حق ندارد از دستور مقلد خودش قدم فراتر گزارد ، در نتيجه براى مناظرهء او ثمرى مترتب نخواهد بود ، و هرگاه ضعف او هويدا شد قدرت ندارد كه مطلب او را ترك گويد .
بنابراين اگر شخص مجتهدى در صراط مناظره درآمد و از آن طرف ضعف برهانش هويدا شد چه چيزى ايجاب مىكند كه شخص مجتهد از چنين عملى زيانآور شود ؟
زيرا فرض اينست كه وى بدانچه در نظر خود او مورد ترجيح بوده است دستيافته گرچه فى نفسه ضعيف باشد ، چنانچه اين معنى