تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منية المريد ( فارسى ) — صفحة 114

مساهمون:

ص١١٤
استعدادش سخن بگويد ، نسبة به شاگردى كه بسرعت مسئلهء را ميفهمد و حذاقت قابل توجهى دارد به اشاره بفهماند و براى ديگران توضيح دهد بويژه در بابت آدم غبى و كندذهن اين موضوع را به تمام معنى مراعات كند و براى شاگردى كه مسئله را بدون تكرار نمىفهمد تكرار كند .

راه تدريس

معلم دانشور در درجهء اول مسئلهء كه در نظر گرفته بيان كند و اگر نيازى با مثله باشد بمثال توضيح مطلب داده و ادله و مآخذ را بجهة هركسى كه مطالبه مىكند يادآورى نمايد و دليل محكم را بيان نموده تا در صفحهء خاطر شاگرد استوار بماند و دليل ضعيف را تنقيح نموده تا جلب توجه شاگرد نكرده و به دو غره نشود . معلم در حين توضيح دليل ضعيف چنين بگويد : علما و دانشمندان بدين دليل استدلال كرده و بحسب مقتضى اين علت ، دليل ضعيفى بشمار رفته ، و دربارهء عالمى كه قول او را تضعيف مىكند موضوعاتى كه واجب المراعات است رعايت نمايد . به اين معنا در خصوص هر مسئلهء كه توقف كرد و اسناد ضعف به او داد تنها منظورش بيان حق بوده نه سربلندى خود و سرشكستگى ديگرى ، اين وقت اسرار حكم مسئله از اصل و فرع اقوال و اوجه ضعيف و جواب از آنها و متعلقات مسئله از اصل و فرع و آنچه مبناى مسئله و مشابه با او و حكم او حكم همان مسئله است و آنچه مخالف با اوست با مأخذ صحيح هر دو حكم را بيان كند و فرق ميان مسئلتين و متعلقات آنها از نكات لطيفه و معميات ظريفه و امثال و اشعار و لغات و ايرادات بر او يا بر عبارتى مانند او كه مناقشه گرديده و پاسخ از آنها را تذكر داده و از خطاى نويسندگان از نظر حكم يا تخريج يا نقل و امثال اينها آگهى دهد ، البته اين معنى براى غرضى صحيح بلكه