و بالا و پائين آن را با نظر دقيق خود بسنجد ميفهمد كه اين دستور حكيمانه و فرمان صاحب نظر دانا نميباشد .
( 1 ) اينك تو كه سرپرست اين گروه و پايهء استوار اين دينى و نيز پدرت اساس اين آئين و ستون مستحكم اين شالوده بود پاسخ مرا چنانچه سزا ميدانى بيان فرما .
حضرت صادق ع فرمود همانا كسى را كه خداى متعال گمراه كرده و چشم دل او را نابينا نموده حق را ناچيز مىانگارد و از لغزشهاى خود به حضرت او پناهنده نميشود در نتيجه شيطان او را دوست ميدارد و همه با وى همراهى و همكارى مىكند و پروردگار بزرگ او را به خود واگذارده و به پرتگاههاى نيستى كه ديگر روى بازگشت ندارد مىاندازد و نابود مىكند .
و تو از آنجا كه اطلاعاتت اندك و از نعمت بندگى محروم هستى توجهى به اين خانهء محترم ندارى و به آن به نظر حقارت مينگرى با اينكه خداى منان اين خانه را وسيلهء عبادت و بندگى خود قرار داده تا بندگان خود را بدين وسيله آزمايش نمايد به همين مناسبت مردم را به احترام و زيارت آن واداشته و آن را قبلهء نمازگزاران قرار داده بنا بر اين اگر كسى ميخواهد خدا از او خرسند باشد و از گناهانش درگذرد بايد از اين خانه احترام نمايد زيرا اين خانه بر شالوده كمال بنيان شده و عظمت و بزرگى خدا را دربردارد ، خداى متعال اين خانه را دو هزار سال پيش از دحو الارض « 1 » آفريده بنا بر اين آن موجودى كه از هر نظر سزاوار بندگى است كه بايد از اوامر او اطاعت كرد و از نواهى او اجتناب نمود ، خداى متعال است كه ارواح موجودات و صورتهاى ما سوا را آفريده .
ابن ابى العوجاء گفت با اين بيان كه فرمودى پاسخى دادى و سرانجام حواله بغايب كردى .
حضرت صادق ع فرمود از كجا ثابت كردى كه احاله بغايب نمودم و چگونه ممكن است خدا را غائب بدانيم با آنكه او همه جا با آفريدگان خود همراه و به اعمالشان متوجه و شاهد كارهاى آنها و از ريسمان گردن بدانها نزديكتر است چنانچه گفتارشان را ميشنود و از رازهاشان با خبر است و هيچ مكانى
هامش
( 1 ) روز 25 ذى قعده را دحو الارض گويند و اخبار حاكى است كه در آن روز خداى متعال زمين را از تحت خانه كعبه ظاهر كرد .