اهم آنها از اين قرار است .
1 ) يادى از اسكندر در عهد عتيق نيست . حال آنكه از كوروش هست .
2 ) اسكندر موحد و خداپرست نبوده ، حال آنكه ذو القرنين به توصيف و تصريح قرآن مجيد خداشناس و مؤمن بوده است .
3 ) ديگر اينكه سدى با مشخصات قرآنى كه داراى مس و آهن باشد ، به اسكندر منسوب نيست .
اما قرينههاى مؤيد نظر مولانا ابو الكلام آزاد از اين قرار است :
1 ) كوروش شخصيتى است كه در كتاب مقدس يعنى عهد عتيق ( در كتاب رؤياى دانيال ، و كتاب عزرا و چند رسالهء ديگر ) از او با تلويحى شبيه به تصريح ياد شده است . دانيال در رؤيايى مىبيند كه در قصر شوشان در كشور عيلام و در كنار نهر « اولاى » است و قوچى با دو شاخ به همه حيوانات غلبه مىكند ، مگر بزى با يك شاخ كه سرانجام بر او غلبه مىيابد . سپس دانيال پس از اين خواب از خود بى خود مىشود و فرشته وحى بر او ظاهر مىگردد و مىگويد « آن قوچ صاحب دو شاخ را كه ديدى ، پادشاهان ماديان و فارسيان مىباشد و آن بز نر پادشاه يونان است » . « 1 »
2 ) ذو القرنين قرآن شخصيتى است كه خداوند به او تمكن در روى زمين و قدرت و اختيار داده است ، و اين با شخصيت كوروش كه بر بخش عظيمى از آسيا و اروپا دست يافته و نخستين امپراطورى بزرگ تاريخ را تأسيس كرده است ، توافق دارد .
3 ) ذو القرنين قرآن خداشناس و موحد است ، و كوروش هم خداشناس و يكتاپرست بوده و معقولترين تاريخى كه براى ظهور زرتشت « 2 » ياد مىشود قرن ششم پيش از ميلاد است كه با تاريخ حيات كوروش توافق دارد .
4 ) ذو القرنين اولين بار سفر يا لشكركشى به غرب يا مغرب خورشيد داشته است
هامش
( 1 ) . كتاب دانيال ، باب 8 . آيات 20 و 21 .
( 2 ) . زرتشت ، پيامبر ايران باستان بوده ، عصر وى را حدود 600 ق . م مىدانند ، اغلب خاورشناسان زمان او را قرنهاى 6 و 7 قبل از ميلاد ذكر مىكنند . وى معاصر گشتاسب بوده و آن شهريار دين او را پذيرفت . ( فرهنگ فارسى ، ج 5 . اعلام ، ص 648 ) . برخى تواريح او را معاصر با يوشع و ارمياء از پيامبران بنى اسرائيل مىدانند .