لقمان از ديدگاه امام صادق عليه السّلام
از امام صادق عليه السّلام سؤال كردند خدا چه حكمتى به لقمان داد كه از او در قرآن ياد شده است ؟ حضرت فرمود : به خدا سوگند حكمتى كه به لقمان داده شده بود نه مال بود و نه مقام و طايفه و نه هيكل و زيبايى ، بلكه او مردى بود در كار خدا نيرومند ، در راه او پرهيزكار ، ساكت ، باوقار ، دقيق ، آيندهنگر ، تيزبين و پندآموز . او روزها نمىخوابيد و هميشه بر اعمال خود كنترل و نظارت دقيق داشت .
از ترس گناه هيچگاه نمىخنديد ، غضب و شوخى نمىنمود ، خداوند به او اولاد زيادى بخشيد و درحالىكه همه آنها قبل از وى جان سپردند با صبر و شكيبايى مصائب را تحمل كرد و به رضاى خدا راضى بود و براى هيچيك اشك بر ديدگان جارى نكرد .
هرگاه به دو نفر كه اختلاف و يا نزاع داشتند برخورد مىكرد ميان آنان صلح و صفا برقرار مىساخت و آتش كينه و عداوت را در آنها خاموش مىساخت .
لقمان از ديدگاه مفسرين
دستهاى از مفسرين معتقدند او پيامبر بوده ولى اغلب او را حكيمى فرزانه دانستهاند در سياهى چهره او ترديدى نيست و گرچه داراى صورتى نازيبا و لبهايى كلفت بوده ولى قلب روشن ، ضمير آگاه و حكمت بىنظير ، سيرت او را بسيار منور كرده بود . كسى از او پرسيد مگر تو همدوش ما گوسفندچرانى نمىكردى چه شد كه به اين مقام و منزلت رسيدى ؟
لقمان پاسخ داد : خدا را شناختم ، امانت را حفظ كردم ، راست گفتم و از حرف بىفائده و بىمورد پرهيز كردم .
بعضى گفتهاند او پسر خواهر ايوب بوده و بعضى ديگر او را پسر خالهء ايوب معرفى كردهاند و عدهاى ديگر او را از عموزادگان ابراهيم عليه السّلام دانستهاند .