إِنْ أُمَّهاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ وَ إِنَّهُمْ لَيَقُولُونَ مُنْكَراً مِنَ الْقَوْلِ وَ زُوراً وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
كسانى كه از شما بر زنان خود ظهار كنند ( يعنى به زن خود گويند تو بر من چون پشت مادرم هستى ) آن زنان مادر حقيقى شوهران خود نخواهند بود بلكه مادرشان همان زنهايى هستند كه آنان را زاييدهاند و اين مردم سخن ناپسند و باطل مىگويند .
البتّه خداوند آمرزنده است يعنى آنان را عفو مىكند و اگر توبه كنند مىبخشد .
وَ الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْ نِسائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا
و آنان كه از زنان خود ظهار كردند ، آنگاه از گفته خود برگردند پيش از تماس و مجامعت بايد بردهاى آزاد كنند .
ظاهر آيه اين است كه بر ظهاركننده مادامىكه گفتارش را تكرار نكند چيزى نيست ، يا در مرتبهى اوّل چيزى نيست ولى اگر برگشت و براى بار دوّم ظهار كرد كفّارهى مذكور را بايد بدهد .
از امير المؤمنين عليه السّلام روايت شده كه فرمود : ظهار اوّل را خداوند بدون كفّاره بخشيده است « 1 » ، اگر كسى بعد از ظهار اوّل دوباره ظهار كرد كفّاره بر او واجب مىشود .
بعضى گفتهاند : معناى
« يَعُودُونَ لِما قالُوا »
اين است كه « يعودون عمّا قالوا » يعنى از آنچه گفتهاند برمىگردند و پشيمان مىشوند .
هامش
( 1 ) تفسير نور الثقلين جلد 5 ص 256 .