سعى عبادت از حركات اعضاست ، چون حركتهاى ارادى حتما بايد مبدأ ارادى داشته باشد و مبدأ ارادى جز علّت غايى نمىتواند باشد ، كه آن بر حسب تصوّر مبدأ فاعليّت فاعل است و بر حسب وجود غايت فعل .
و از سوى ديگر چون انسان بر حسب شعبههاى قوّههاى شهوت ، غضب ، شيطنت و عقل در حالت انفراد يا تركيب داراى قوا و نيروهاى فراوانى است و هر قوّهاى و مبادى و غايات متعدّدى دارد ، مانند شهوت نسبت به زنان ، در تمايل و اشتها انگيزهى تلاش و كوشش مرد در جهت نيل بر آن گاهى تنها نگاه كردن است ، گاهى لمس و تماس و گاهى هم امورى مثل : بوسيدن ، معانقه ، گفتگو كردن ، همبسترى و زناشويى .
لذا سعى در عين اختلاف بر حسب صورت در مبدأ و غايت نيز مختلف مىشود .
فَأَمَّا مَنْ أَعْطى
امّا كسى كه از مال ، جاه ، مقام و آبرويش در راه خدا درگذرد يا نيروهاى و توانمنديهاى حركات اعضا ، قوّهى تخيّل و عقلانىاش را در راه خدا اعطا نمايد .
وَ اتَّقى
از نجل و قرار دادنشان در غير طلب رضاى خدا بپرهيزد كه اين ( در واقع ) اشاره به كمال عملى است .
وَ صَدَّقَ
تصديق كند با پيروى از شخص صادق يا از راه تحقيق بدين گونه كه نمونه آنچه را شنيده ( در ) خودش بيابد .
بِالْحُسْنى
عاقبت نيكو ، يا ثواب ، يا فضيلت ، يا خصلت ، يا كلمه نيكو را .
از امام صادق عليه السّلام آمده است « 1 » : مقصود ولايت است ، چه هيچ
هامش
( 1 ) نور الثقلين ج 5 ص 592 .