وَ اسْتَغْنى
و از آخرت خود را بىنياز پنداشت و عمل براى آخرت را ترك نمود و اين اشاره به نقصان عملى و علمى دارد .
وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنى
و زيبا و نيكوترينها را تكذيب كرد ، كه اشاره به نقصان علمى است .
فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى
ما نيز آن راه ( آسان فطرت ) را بر او سخت مىگردانيم و آن راه نفس است به ملكوت سفلى و بر انسانيّت سختتر از آن راه نيست .
وَ ما يُغْنِي عَنْهُ مالُهُ إِذا تَرَدَّى
آنگاه كه در جهنّم سقوط كند ، از « تردّى فى البئر » است ، يعنى در چاه سقوط كرد .
قمّى گفته : اين آيه دربارهى مردى از انصار نازل شد كه درخت خرمايى در منزل مردى داشت و بدون اجازهى صاحبخانه داخل آن خانه مىشد ، صاحبخانه در اين مورد به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شكايت كرد .
در مجمع آمده است : مردى درخت خرمايى كه در منزل شخص فقير و عايلهمندى داشت گاهوبيگاه صاحب درخت مىآمد داخل خانه مىشد و از درخت بالا مىرفت تا خرما بچيند .
گاهى اتّفاق مىافتاد يك خرما به زمين مىافتاد كه آن را بچّههاى فقير صاحبخانه برمىداشتند ، صاحب درخت از درخت پايين مىآمد تا خرما را از دست بچّهها بگيرد ، اگر در دهان يكى از آنها خرما مىديد انگشتش را داخل دهان بچّه مىكرد و خرما را بيرون مىآورد .
صاحبخانه در اين مورد به نبىّ صلّى اللّه عليه و آله شكايت برد و آنچه را كه از صاحب درخت ديده بود به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله عرض كرد .
نبىّ صلّى اللّه عليه و آله به صاحب درخت فرمود : تو آن درخت خرما را كه