وَ لا تَكُنْ كَصاحِبِ الْحُوتِ
مانند يونس بن متّى نباش كه در نفرين بر قومش عجله كرد ، پس خدا وعدهى عذاب داد ، توبهى قومش را پذيرفت و عذاب را از آنها برداشت ، يونس خشمناك شد و از آنها فرار كرد و در شكم ماهى گرفتار شد .
إِذْ نادى
در شكم ماهى خدا را ندا كرد ، يا از خدا عذاب براى قومش خواست .
وَ هُوَ مَكْظُومٌ
از خشم بر قومش پر بود ، از امام باقر عليه السّلام آمده است : يعنى اندوهناك بود .
لَوْ لا أَنْ تَدارَكَهُ نِعْمَةٌ مِنْ رَبِّهِ
آن نعمت عبارت از قبول توبهى يونس و مهربانى بر اوست .
لَنُبِذَ بِالْعَراءِ
زمان خالى از درخت و گياه و سقف .
وَ هُوَ مَذْمُومٌ فَاجْتَباهُ رَبُّهُ
او را از شكم ماهى خارج ساخت ، او را به زمينى سايهدار انداخت و دوباره او را رسول قومش قرار داد .
فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِينَ وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَ يَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ ( 51 ) وَ ما هُوَ
محمّد صلّى اللّه عليه و آله يا قرآن ، يا قرآن ولايت على عليه السّلام .
إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ
بعضى گفتهاند : اين آيه هنگام نزول قرآن و قرائت آن نازل شد ، چون در آن هنگام از شدّت بغض و حسد طورى به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نگاه مىكردند كه نزديك مىشد با نظر كردن او را مصروع سازند .
در خبر آمده است : اين آيه وقتى نازل شد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله