أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً
بر شما سنگريزه بياندازد ، يا باد بفرستد كه حامل خاك باشد .
فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ
انذار و عذاب مرا مىبينيد در آن وقت كه عذاب بر شما نازل مىشود .
وَ لَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَكَيْفَ كانَ نَكِيرِ
و هرآينه پيش از اينان هم تكذيب كردند پس چگونه است انكار ؟ ! پس شما از آنان عبرت بگيريد ، تو اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله از تكذيب اينان دلگير مشو .
أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ
آيا در آيات قدرت او نمىنگرند و پرندهها را نمىبينند ؟ !
فَوْقَهُمْ صافَّاتٍ
بالهايشان را روى آنها گستردهاند .
وَ يَقْبِضْنَ
مىبندند ( بالهايشان را ) با پرزدن .
آوردن فعل به صورت مضارع بدان جهت است كه پر زدن پرنده تكرارى و تدريجى است ، فعل مضارع چون دلالت بر استمرار و تجدّد مىكند مناسب اين معناست ، به خلاف گستردن بال كه آن بر حالت اوّل باقى است و مناسب آن آوردن لفظ به صورت فاعل است كه دلالت بر استمرار مىكند بدون تجدّد در حدوث .
ما يُمْسِكُهُنَّ
در جوّ كسى آنها را جز خدا نگه نمىدارد .
إِلَّا الرَّحْمنُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ بَصِيرٌ
دقايق آنچه را كه مخلوق به آن محتاج است مىداند .
و غرض از نظر كردن به پرنده اين است كه عاقل نظر كند كه پرنده از خاك آفريده شده و جزء زمينى بر آن غالب است ، در طبع خود طالب مركز است ، خداى تعالى آن را به نحوى خلق كرده كه در جوّ