نازل شده « 1 » ، يكى راجع به گذشته و يكى راجع به قضاياى بعد و آينده .
يعنى تأسّف نخوريد كه علىّ بن ابى طالب عليه السّلام مخصوص به فضايلى بود كه شما آن فضائل را نداشتيد و خوشحال نشويد براى فتنهاى كه بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بر شما عارض گشته است .
[ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ ]
و خدا دوستدار هيچ متكبّر خودستايى نيست .
اين جمله عطف بر قول خدا : « ما أصاب » است .
و مقصود اين است كه اندوهناك نشدن بر گذشته و خوشحال نشدن بر آينده گاهى از باب تكبّر و فخر است كه اين ممدوح نيست ، اين معنا فقط وقتى ممدوح است كه ناشى از زهد در دنيا باشد .
يا معناى آيه اين است : صدقهدهندگانى كه انفاق مىكنند و همچنين مؤمنين انفاقكننده و آنان كه صدقه نمىدهند ولى تكبّر مىكنند و از انانيّت خود كم نمىكنند ، آنان كه فخر مىفروشند و ايمان به خدا و رسولش نمىآورند مورد غضب خدا هستند .
مكرّر اين مطلب گذشته كه مفهوم اين عبارت اگر چه اعمّ از مبغوض بودن آنانست ولى مقصود بر حسب مقام همين معناست .
[ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ ]
كسانى كه در مورد اموال و اعراض و قوا و انانيّتهايشان بخل مىورزند و انفاق نمىكنند ، از انانيّت خويش كم نمىكنند و مطيع خدا و رسولش نمىشوند .
[ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ مَنْ يَتَوَلَّ ]
هر كس از انفاق و
هامش
( 1 ) تفسير على بن ابراهيم قمى - تفسير جامع جلد 7 ص 72