اين آيه با بيان آن در سورهى سبا گذشت . [ وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ ] هر كجا باشيد او با شماست . اين معيّت و همراهى معيّت قيّومى است و لازمهى رحمت رحمانى خداست ، كه خداى تعالى با وجود فعلىاش همهى اشياست و قوام و فعليّت اشيا و اوّل و آخر و ظاهر و باطن آنهاست ، اين آيه تهديد و ترغيب است . [ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ] و به آنچه كنيد خدا آگاه است . اين جمله متمّم و مكمّل تهديد و ترغيب است . [ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ] پادشاهى آسمان و زمين متعلّق اوست اين جمله تأكيد در مقام مدح است ، چون تأكيد و تكرار در مقام مدح و رضا مطلوب است همانطور كه در مقام ذمّ و غضب مطلوب مىباشد ، و جملهى اوّل در مقام تعليل تسبيح گفتن اشياست ، جملهى دوّم در مقام تعليل احاطهى علم او به اشيا و تتميم تهديد و ترغيب است . [ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ ] و بازگشت كارها به سوى اوست شب را در روز نهان كند و روز را در شب پنهان سازد ؛ اين آيه در سورهى آل عمران گذشت . [ وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ] و اوست كه به اسرار درونى خلق آگاه است . يعنى خداوند به سينهها آگاه است و همه نيّتها و خطورات ذهنى ، خيالات ، حالتها و عادتها ، يا قوا و استعدادها را مىداند كه صاحبان سينهها از آنها آگاه نيستند . [ آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ] ( الا اى بندگان ) به خدا و رسول او ايمان آوريد .
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى )ج ١٣ — صفحة 561
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٥٦١