تفسير
[ أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِما فِي صُحُفِ مُوسى وَ إِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّى ]
يا كه آگه نشد به آنچه راجع ( به مجازات ) در تورات موسى بن عمران عليه السّلام است و همه در صحف ابراهيم خليل عليه السّلام وفادار .
لفظ « وفّى » مبالغه در وفاء و ايفاء است و معناى آن اين است كه در وفاء به عهد خدا كه از او گرفته شده به آخر رسيده و مبالغه نموده است ، و مقدّم انداختن موسى عليه السّلام بدان جهت است كه موسى به مخاطبين و كسانى كه مورد عتاب و سرزنش قرار گرفتهاند نزديكتر است ، و از سوى ديگر صحف او مشهورتر و روشنتر است .
[ أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ]
كه هيچ كس بار گناه ديگرى را بدوش نخواهد گرفت .
[ وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى ]
و بر انسان نيست مگر آنكه سعى و جديّت كرده است ، لفظ « ما » مصدريّه يا موصوله ، يا موصوفه است ، و آنچه كه وارد شده مبنى بر انتفاع اموات از صدقات و خيرات به وسيلهى زندگان از قبيل بهره بردن از كوشش و سعى غير نيست ، بلكه از آن جهت است كه محبّت مردگان بهوسيله سعى و كوشش خودشان در دنيا در قلوب زندگان داخل شده است .
[ وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى ثُمَّ يُجْزاهُ ]
و به سعى و كوششكننده جزاى سعى و كوشش داده مىشود .
[ الْجَزاءَ الْأَوْفى وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى ]
آخر همه و آخر عملهايشان به پروردگار تو بر مىگردد . و خود او جزاى اوفى و كاملتر