[ وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ ]
و قبل از عاد ، ثمود و قوم نوح را هلاك نمود .
[ إِنَّهُمْ كانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغى وَ الْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوى ]
چه آنها ستمكارتر و سركشتر بودند ، و مقصود از « مؤتفكه » قريههاى قوم لوط است كه بر اهلش خراب و واژگون شد .
[ فَغَشَّاها ما غَشَّى ]
و آنها را با عذاب پوشانيد ، پس چرا اينان به غير خدا نظر مىكنند ، و از غير او استمداد مىنمايند ، و عبادت غير او مىكنند ، يا پيروى از غير او مىكنند .
[ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكَ تَتَمارى ]
پس ( اى بشر ) به كدام از نعمتهاى پروردگارت جدال و انكار خواهى كرد .
خطاب عام يا مخصوص به محمّد صلّى اللّه عليه و آله است ، به تو مىگويم و مقصودم همسايه است مىباشد .
يعنى همهى اين نعمتها و نقمتها كه ذكر شد از نعمتهاى پروردگار تو است ، زيرا اين نقمتها و هلاككردنها نيز نعمت است براى كسانى كه بعد از پيشينيان آمدهاند .
چه امّت موجود از گذشتگان و نقمتهايشان پند و عبرت مىگيرند .
پس در كدام يك از نعمتهاى پروردگارت شكّ مىكنى ؟ يا به سبب كدام يك از نعمتها مجادله مىكنى ؟ و لفظ « آلاء » جمع « الالى » با فتح همزه و كسرهى آن و سكون لام ، يا جمع « الالو » با كسرهى همزه و سكون لام مىباشد .
[ هذا ]
محمّد صلّى اللّه عليه و آله .
[ نَذِيرٌ مِنَ النُّذُرِ الْأُولى ]
مانند رسولان پيشين ترسانندهى