خواهد به سوى پروردگارش باز گردد ، چه غير او به جهت ابتلاء به حرص و آرزوهاى دراز آيات و نشانههاى الهى را مىبينيد و بر آنها مرور مىكند در حالى كه غافل از آنهاست .
[ وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً ]
و ما از آسمان آب ( باران ) با بركت را نازل كرديم ، چون همهى بركات زمين از آب است ، هيچ آبى در زمين نيست مگر آنكه آب آسمان به آن مخلوط باشد ، چنانچه از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله روايت شده : هيچ آبى در زمين نيست مگر آنكه آب آسمان به آن مخلوط شده است « 1 » و ممكن است مقصود از آسمان جهت علوّ باشد .
[ فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ ]
و با آن باغها رويانيديم ، اينكه به جاى روياندن درختان ، باغها ذكر شده به اعتبار روياندن درختان آنهاست كه مجاز عقلى است ( چه عقل به اين مجاز حكم مىكند ) .
[ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ ]
با آب دانهى نبات را رويانيديم كه از شأن آن اين است كه درو شود .
[ وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ ]
و نخل بلند
[ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ ]
كه ميوهى آن منظّم روى هم چيده شده است
[ رِزْقاً لِلْعِبادِ ]
با اين ميوهى نخل بعد از رسيدن و به عمل آمدن ، روزى بندگان را مىدهيم .
يا در حالى كه اين ميوه روزى بندگان است .
[ وَ أَحْيَيْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً ]
و با اين آب سرزمين مرده زنده گردانيديم .
[ كَذلِكَ الْخُرُوجُ ]
همچنين است خروج از قبر پس از مرگ پس
هامش
( 1 ) كافى - نور الثقلين ج 5 ص 105 .