[ وَ ما لَها مِنْ فُرُوجٍ ]
بر حسب صورت و ظاهر - در بناى آسمان خلل و فرج نيست ، يعنى بناى آسمان مانند بناهاى بشر نيست زيرا آنان نمىتوانند بدون خلل و فرج بنا كنند .
و نيز در خلقت آن خلل و نقصى نيست تا كسى بتواند بگويد : اگر چنين بود بهتر مىشد .
[ وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها ]
زمين را بنگريد كه چگونه گسترانيديم كه زندگى بر روى آن ممكن شد و توانستند با زراعت كردن و تجارت و ساختن عمارتها از آن بهرهمند شوند .
[ وَ أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ ]
و در آن كوههاى استوار بيفكنديم و هر نوع گياه با حسن و طراوت از آنها برويانديم .
[ بَهِيجٍ ]
از نباتات و روييدنىها . و به وسيلهى همين روش زندگى براى شما و حيوانات شما آسان شد .
و اين كارها آنطورى كه دهريها و طبيعيّون مىگويند از طبيعت صرف نيست ، بلكه ناشى از مبدأ دانا ، توانا ، رحيم ، حكيم و مدبّر است ، كه همه را براى بنىآدم آفريده است ، همچنانچه اين مطلب مشهود و معلوم است .
و اين خلقت همانطورىكه منكرين بعث و قيامت مىگويند تنها براى زندگى دنيا نيست ، بلكه براى زندگى دنيا و كامل شدن در دنياست تا در آخرت بهترين حالت را داشته باشند .
[ تَبْصِرَةً وَ ذِكْرى لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ ]
اين خلقت آسمانها و زمين به نحوى كه گفته شد تبصره و ياد آورى است براى هر بندهاى كه