يا آن درجات عبارت از جزا و پاداش عملهاى آنان است ، يا عبارت از خود اعمال آنان است بنا بر تجسّم اعمال و مقصود از درجات اعمّ از درجات ( مراتب برتر ) و دركات ( مراتب پستتر ) است .
[ وَ لِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمالَهُمْ ]
لفظ « ليوفّيهم » به صورت غايب و متكلّم خوانده شده ، آن عطف بر محذوف است ، يعنى به آنان به علّت اعمالشان پاداش مىدهد و عملشان را به طور كامل پاداش مىدهد .
[ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ ]
اين جمله عطف بر محذوف است ، يعنى در دنيا يا در برزخ اعمال آنها را كامل مىدهد يا در دنيا يا در برزخ مورد ظلم و ستم واقع نمىشوند ، همچنين روزى كه كفّار عرضه مىشوند و ممكن « يوم » متعلّق به لفظ « يقال » محذوف باشد ، تقدير آيه چنين است : يوم يعرض الذين كفروا على النار يقال لهم روزى كه كافران را بر آتش عرضه نمايند به آنان گفته مىشود :
[ أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِكُمْ ]
آيا شما نبوديد كه جهات الهى را كه پاكيزهتر از هر پاكيزهاى است از بين برديد ؟ !
[ فِي حَياتِكُمُ الدُّنْيا ]
و به سبب اشتغال به دنيا و پيروى از هواهاى نفسانى جهات الهى را از بين برديد تا جايى كه شيطان بر شما تسلّط يافت ، هر كس كه شيطان بر او مسلّط شود جهات الهى از او فرار مىكند .
[ وَ اسْتَمْتَعْتُمْ
بِها ]
در دنيا يا به سبب دنيا بهرههاى اين جهان گرفتيد .
[ فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ ]
امروز پاداش شما عذابى است كه سبب خوارى مىشود ، كه آن عذاب مضاعف است ، چون عذاب جسم و نفس است .