مخفيّا فأحببت أن اعرف فخلقت الخلق لكى أعرف » .
پس خلق را آفريد تا بر آنان تجلّى كند و خلق با او الفت گيرند و خداوند بر آنان تجلّى نمىكند مگر آنگاه كه از انانيّتشان خارج شوند و از انانيّتشان خارج نمىشوند مگر آن وقت كه نفوس به آنچه كه خدا مقرّر فرموده راضى باشند ، مقرّرات الهى چيزى جز عبادات شرعى نيست .
و نيز از انانيّت خارج نمىشوند مگر آن زمان كه بندگان خداى تعالى باشند و از عبوديّت و بندگى خودشان خارج شوند ، مقصود از عبادات و بندگى جز اين نيست كه عارف گردند و متّصل به او شوند و به سوى او باز گردند .
پس مقصود از قول خدا : « إلّا ليعبدون » معرفت و شناخت است ، ادا كردن شناخت به اين لفظ و عبارت جهت اشعار به اين است كه معرفت و شناخت حاصل نمىشود مگر با عبادت يا با بندگى .
از امام صادق عليه السّلام آمده است كه فرمود : علىّ بن الحسين عليه السّلام ( شايد حسين بن على عليه السّلام باشد ) نزد اصحابش آمد و فرمود : اى مردم خداى تعالى بندگان را خلق نكرده مگر آنكه او را بشناسند و آنگاه كه بشناسند او را عبادت مىكنند و هرگاه عبادت كنند از عبادت غير او بىنياز مىشوند ، مردى خدمت علىّ بن الحسين عليه السّلام عرض كرد : اى فرزند رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پدر و مادرم فداى تو باد معرفت خدا چيست ؟ امام فرمود : عبارت است از اينكه اهل هر زمان امامشان را بشناسند كه اطاعت او بر آنان واجب است .
طور
در تفسير
[ وَ الطُّورِ ]
مرقوم فرمودهاند : به كوه طور سوگند كه خداوند با موسى بر روى آن كوه سخن گفته است ، يا سوگند به مطلق كوه ، چون انواع بركات و خيرات در آن هست ، چون از زير آن آب بيرون مىآيد كه اصل جميع بركات است و باطن آن امام عليه السّلام كه وجود عالم ، بقا و بركات آن به وسيلهى اوست يا