[ سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا ] خدا را منزّه بدانيد از اينكه احتياج به مركوب داشته باشد و بخواهد از جايى به جايى منتقل شود ، او را به ياد آوريد كه به شما نعمت تسخير مركوب را داده است ، تا شكر و سپاس خدا باشد . [ وَ ما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ ] لفظ « مقرنين » از « اقرن للأمر » است ، يعنى به او طاقت و قوّت بخشيد ، « أقرنه » يعنى او را در طناب قرار داد . [ وَ إِنَّا إِلى رَبِّنا لَمُنْقَلِبُونَ ] غرض يادآورى نعمت و شكر و سپاسگزارى منعم در نعمت و ياد آورى انتقال بزرگ است كه همان انتقال از دنيا به آخرت است . [ وَ جَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبادِهِ جُزْءاً ] براى خدا از بندگانش فرزند قرار دادند ، كه فرزند بر حسب مادّهاش جزيى از پدر است ، يعنى پس از آنكه اقرار كردند كه خداى تعالى خالق آسمانها و زمينهاست براى خدا از مخلوقات او فرزند قرار دادند . [ إِنَّ الْإِنْسانَ لَكَفُورٌ مُبِينٌ ] كه البتّه انسان نسبت به نعمتهاى حقّ و صفات او ناسپاس است ، پس بر زبان انسان چيزى جارى مىشود كه لايق نعمت خدا نيست و اين معنا ناشى از غفلت از منعم و صفات او است . [ أَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَناتٍ وَ أَصْفاكُمْ بِالْبَنِينَ ] بايد از حال آنان تعجّب كرد ، چه قانع نشدند از بندگانش به طور مساوى شريك قرار دهند بلكه آن اولاد كه به نظر آنها پستتر بود براى خدا قرار دادند . [ وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِما ضَرَبَ لِلرَّحْمنِ مَثَلًا ] و اين در
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى )ج ١٣ — صفحة 104
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص١٠٤