شريك خدا قرار مىدهند ، يا آنچه را كه خداوند آن را آفريده شريك خدا قرار مىدهند .
[ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً ]
خداى تعالى اين جمله را منضمّ نمود به آنچه كه از آنها حكايت كرد ، خواه اين جمله صفت « العزيز العليم » باشد يا خبر مبتداى محذوف باشد .
زيرا گاهى مىشود كه حكايتكننده چيزى از خودش را به حكايت منضمّ مىكند و ممكن است اين جمله جزء حكايت باشد و خطاب از بعضى به بعض ديگر باشد .
[ وَ جَعَلَ لَكُمْ فِيها سُبُلًا ]
و در زمين براى شما راههايى قرار داد كه آن راهها را به سوى مقاصدتان مىپيماييد ، در بيان و صحراى مقصود سرگردان نمىمانيد .
[ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ]
شايد كه شما به حاجتها و مقصودهايتان راه يابيد ، يا شايد شما به مبدأ خويش و صفات او از قبيل علم و قدرت و رأفت و تدبير راه يابيد . يا مقصود اين است كه به امامتان راه يابيد كه آن راه به مقصد كلّى است كه آن رسيدن به نعمتهاى آخرت است ، چه خداى تعالى مقاصد دنيوى پست شما را كه مورد اعتنا نيست بدون راه و روش نگذاشته است ، پس چگونه مقصد كلّى را بدون راه مىگذارد ؟ !
[ وَ الَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ ]
مقصود از آسمان جهت بلندى و علوّ يا مقصود ابر است يعنى : او كسى است كه از بالا و ابر بر شما باران به اندازه فروفرستاد .
[ فَأَنْشَرْنا بِهِ ]
اين جمله التفات به تكلّم است تا در شنونده