لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ
شايد شما بر قرائتكنندگان قرآن يا بر محمّد صلّى اللّه عليه و آله غلبه كنيد .
فَلَنُذِيقَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا عَذاباً شَدِيداً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ
جزا ، پاداش همهى اعمال آنها را مىدهيم چه حسنات باشند يا سيّئات ، كبيره باشند يا صغيره ، خواه بدترين عملهاى آنان يا جزاء و كيفر بدترين عمل آنان . بنا بر تجسّم اعمال و جزاى آنها به صورت كيفر اخروى ، البتّه عايد آنان خواهد شد جزاى اعمال مؤمن به بهترين عمل اوست ، بيان معانى اين عبارت در سورهى توبه گذشت .
ذلِكَ جَزاءُ أَعْداءِ اللَّهِ النَّارُ لَهُمْ فِيها دارُ الْخُلْدِ جَزاءً بِما كانُوا بِآياتِنا يَجْحَدُونَ
( درباره اين آيه چند وجه اعراب آمده است كه كثرت وجوه اعراب آن بر كسى كه به قوانين اعراب آشنا باشد پوشيده نيست ) .
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا
در اينجا لفظ ماضى ( قال ) آورد ، چون وقوع قضيّه حتمى است ، يا از آن جهت است كه نسبت به مخاطب ماضى است . يعنى : كافران گفتند :
رَبَّنا أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلَّانا مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ
پروردگارا : دو گمراهكنندهى از جنّ و انس را به ما كه به ابليس كه اوّلين بار نافرمانى خدا نمود ، به قابيل از فرزندان آدم عليه السّلام ، به ابليس كه وارد دار النّدوة در شوراى آنان و غير آن داخل شد ، آنان را از حقّ گمراه نمود ، تفسير شده است .