صورتش از عذاب پرهيز مىكند زيرا بر تحريك اعضاى بدنش قدرت ندارد ، يا اعضاى بدنش بسته است ، يا از جهت ترس و حيرت و سرگردانى به خود است كه بين عضو شريفتر و غير شريف تميز نمىدهد .
و خبر در اينجا محذوف است يا خبر و معادل آن هر دو محذوف هستند .
وَ قِيلَ لِلظَّالِمِينَ
آوردن اسم ظاهر به جاى ضمير اشاره به ظلم آنانست ، در عين حال بدينوسيله آنان ذمّ شدهاند ، تلويحا اشاره به علّت حكم نيز مىباشد .
و اين جمله عطف بر « يتّقى » است ، اختلاف به ماضى و مضارع جهت اشاره به استمرار عذاب و پرهيز از عذاب است ، بر خلاف اين قول كه به ظالمين گفته مىشود ، گويا كه چنين گفته باشد :
آيا كسى كه با صورتش عذاب را از خود او سازد ، و آن را با اين گفتار استهزا مىكند بهتر است يا كسى كه ايمان آورده است ؟
ذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ
بچشيد خود آنچه را كه عمل مىكرديد يا جزا يا كيفر آن را طبق آنچه كه گذشت از تجسّم اعمال ، تجسّم جزا با جزاى مناسب خودش .
كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
جواب سؤال مقدّر است ، گويا كه گفته شده : آيا آنها در تكذيب آيات نظير و مانندى دارند ؟
پس خداى تعالى فرمود : كسانى كه قبل از آنها بودند نيز تكذيب كردهاند .