فَأَتاهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ فَأَذاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْيَ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا
تفصيل عذابى است كه بر پيشينيان وارد شده ، يعنى عذاب بر آنها آمد ، خداوند آن عذاب را بر آنها چشانيد ، با مسخ كردن ، يا به زمين فرو بردن ، يا كشتن و آواره و دور از وطن نمودن ، يا با اسارت و غارت ، يا ساير بلاهايى كه از جانب خدا بر آنها وارد مىشود ، كه آن بلاها اگر نسبت به مؤمنين نعمت باشد نسبت به منافقين و كافرين شكنجه و عذاب است .
وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ
و عذاب آخرت بزرگتر است ، زيرا عذاب دنيا هر چقدر هم باشد يك جزء از هفتاد جزء عذاب آخرت است .
لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ
اگر مىدانستند از كفر اجتناب مىكردند و آيات خدا را تكذيب نمىكردند .
و ممكن است لفظ ( لو ) براى تمنّى باشد .
وَ لَقَدْ ضَرَبْنا لِلنَّاسِ فِي هذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ
از هر مثلى را كه مردم در معاش و معادشان به آن احتياج دارند براى مردم آورديم .
لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
شايد آنها متذكّر احوال خويش و احوال دنيا و آخرتشان شوند .
قُرْآناً
لفظ ( قرأنا ) حال موطّئة « 1 » است در حالى كه اين چنين است كه در قرآن
عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ
به زبان عربى
هامش
( 1 ) توطئه على الامر يعنى : در مطلب با او موافق شد .