على عليه السّلام را به او بخشيده است .
عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصَّافِناتُ الْجِيادُ
لفظ « الصّافن » اسبى است كه بر كنار سم پا ، يا دست مىايستد ، آن از صفات پسنديده اسب است ، لفظ « جياد » جمع جواد به معناى اسب سريع السّير و خوب است . يعنى هنگام عصر ( يا شب ) براى اسبهاى راهوار عرضه شد .
فَقالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي
لفظ « احببت » يعنى نشستم ، چون « احبّ » در اين معنا استعمال شده است ، يا از محبّت است و معناى آن اين است كه من نوع حبّ خير ( دوستى اسبان ) را دوست داشتم در حالى كه از ذكر پروردگارم متقاعد و غافل ماندم يا « حبّ الخير » مفعول به است ، اگر « احببت » به معناى « تقاعدت » يعنى نشستن و غافل شدن باشد « حبّ الخير » مفعول له مىشود و مقصود از « خير » اسب است ، چون عرب اسب را خير مىنامد و مقصود اين است كه توجّه به اسبان او را از نماز و ذكر خدا غافل نمود تا آفتاب غروب كرد .
از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : خير تا روز قيامت به پيشانى اسبان گره خورده است ، ممكن است مقصود مال فراوان باشد ، چنانچه خير در قول خداى تعالى : « ان ترك خيرا » به مال زياد تفسير شده است . « 1 »
حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ
يعنى نماز را فراموش كرد تا آفتاب پشت پرده شب پنهان شد .
فاعل « توارت » خورشيد است ، به قرينه حال و قرينه ذكر « عشىّ » كه
هامش
( 1 ) مجمع البيان : ج 7 و 8 ، ص 475 .