تفسير
وَ الصَّافَّاتِ صَفًّا فَالزَّاجِراتِ زَجْراً فَالتَّالِياتِ ذِكْراً
خداى تعالى به اصناف ملايكه سوگند ياد كرده ، چه ملايكه چند صنف هستند ، به يك صنف از ملايكه مقرّبون ، مهيّمون ، ايستادگانى كه نگاه نمىكنند گفته مىشود ، آنها در لسان فلاسفه عقول طولى هستند ، صنف ديگر به آنها ارواح و ارباب انواع و ارباب طلسمات گفته مىشود .
و در اخبار به آنها با اين گفتار اشاره شده كه در آسمان خروسى است كه هرگاه آن خروس صدا كند و بخواند خروسهاى روى زمين مىخوانند .
و در عرش گاوى هست « 1 » و اين ملايكه در لسان فلاسفه عقول عرضى هستند و آنها در مقابل خدا صف كشيدهاند ، چون آنها صفوف و داراى صف هستند آنها را عقول عرضى ناميدهاند ، خداى تعالى به آنها قسم ياد كرده است .
بعضى گفتهاند : مقصود مطلق ملايكه و انبياء كسانى است كه براى خدا صف كشيده و او را عبادت مىكنند . « 2 » و بعضى گفتهاند : مقصود ملايكه است كه در آسمان صف مىبندند مانند صفوف مؤمنين در نماز ، يا بالهايشان را در هوا صاف مىكنند آنگاه كه مىخواهند به زمين نازل شوند . « 3 »
هامش
( 1 ، 2 ) تفسير صافى : ج 4 ، ص 214 .
( 3 ) مجمع البيان : ج 7 و 8 ، ص 438 .