بعضى گفتهاند : مقصود مؤمنين هستند كه به صورت صف در نماز و جهاد مىايستند . « 1 » صنف ديگرى از ملايكه هستند كه به آنها نفوس كلّى و نفوس جزيى مىگويند ، آنها تدبيركنندگان امر مىباشند ، آنها ملايكه صاحبان بال هستند كه طبايع و مواليد را تدبير مىكنند و از خلاف طبيعت حركت كردن طبايع جلوگيرى مىكنند .
يعنى هرگاه طبايع از جاهاى خودشان جدا شوند و به غير جنسهاى خود متّصل گردند و حبس شوند ، يا در مواليد يا در فلكيّات بر خلاف طبيعتشان حركت بكنند يا آن ملايكه جلوگيرى مىكنند ، مكلّفين از جنّ و انس را زجر و منع مىكنند ، چنانچه وارد شده كه هر انسان داراى ملايكه است كه او را زجر و منع مىكند .
و بعضى گفتهاند : مقصود فرشتگان هستند كه برابر ما موكّلند و آنها را بازدارنده و راهبرند . « 2 » و بعضى گفتهاند : مقصود آيات بازدارنده قرآن و آيات نهىكننده آن است . « 3 » و بعضى گفتهاند : مقصود مؤمنين هستند كه هنگام خواندن قرآن فرياد مىكشند ، چه لفظ « زجرة » به معناى صيحه و فرياد است . « 4 » صنفى از ملايكه بر انبيا و اوصيا عليهم السّلام نازل مىشوند و احكام بندگان را مىآورند .
و آنان ملايكه موكّل بر علوم وحى هستند و آنان تلاوت
هامش
( 1 ، 2 ، 3 ، 4 ) مجمع البيان : ج 7 و 8 ، ص 438 .