است ، خطاكننده و متعمّد را بعد از توبه مىبخشد و از باب تفضّل و كرم به او رحم مىكند .
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ
اين جمله مستأنف و جواب سؤالى است كه از نفى فرزند بودن زيد براى محمّد صلى اللّه عليه و آله ناشى مىشود و از اينجا ناشى مىشود كه فرزند بودن زيد براى محمّد صلى اللّه عليه و آله يك گفتار زبانى است بدون آنكه حقيقتى داشته باشد .
گويا كه گفته شده : اگر نسبت فرزندى زيد براى محمّد صلى اللّه عليه و آله حقيقت نداشته باشد ، پس نسبت بين محمّد صلى اللّه عليه و آله و بين امّت او چيست كه گفته شود : محمّد صلى اللّه عليه و آله پدر امّت است ؟
پس خداى تعالى در جواب اين سؤال فرمود : آنچه كه نفى شده است پدر بودن جسمانى است و احكام شرعى قالبى از قبيل حرمت زن فرزند مربوط به پدر و فرزند جسمانى است .
و امّا پدر روحانى كه با حصول صورتى از پدر در وجود فرزند به واسطه بيعت عامّ يا خاصّ حاصل مىشود و با اين صورت نسبت پدر و فرزند بودن حاصل مىگردد براى پيغمبر صلى اللّه عليه و آله نسبت به همه امّت ثابت است .
چون آن كيفيّت كه با بيعت حاصل مىشود صورت نازله و مرتبه پايين از محمّد صلى اللّه عليه و آله است و اين صورت نازله فعليّت اخير فرزند مىشود ، چيز بودن و شيئيّت هر چيزى به سبب فعليّت اخير آن چيز است و از سوى ديگر چون اين فعليّت به اسم آن چيز سزاوارتر از فعليّتهاى قبلى است ، از باب اينكه فعليّتهاى قبلى تحت اين فعليّت مستهلك شدهاند و اين فعليّت صورت نازلهاى از محمّد صلى اللّه عليه و آله است . . .