تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 319

مساهمون:

ص٣١٩
آيت براى صنف بالاتر نيز مىشود و عكس مطلب درست نيست ، آيه در سوره نحل با بعضى اشاره‌ها و نكته‌ها گذشت .
وَ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
آسمانها و زمين و كسانى كه در آن دو هستند براى خداست ، يعنى احدى نيست كه شريك خداى تعالى باشد .
كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ
همه خاضع و مطيع خدا هستند و در مقابل او نيستند . چنانچه ثنويّه قائل به نور و ظلمت و به يزدان و اهريمن هستند ، پس مثل و ضدّى براى او نيست .
وَ هُوَ الَّذِي يَبْدَؤُا الْخَلْقَ
او است كه ابتداء به آفرينش كرده است ، نه غير او ، چنانچه ثنويّه و ابليسيّه مىگويند اهريمن مبدأ شرور است .
ثُمَّ يُعِيدُهُ وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ
يعنى نسبت به اندازه‌ها و اصول شما بازگرداندن و اعاده آسان‌تر است بر خدا از ابتداى خلقت ، گرنه بر خداى تعالى چيزى سخت‌تر از چيز ديگر نيست ، يا ضمير مجرور به خلق بر مىگردد . و معناى اينكه باز گرداندن آسانترست اين است كه اعاده احتياج به مادّه و آلت و تربيت براى حصول مادّه‌اش و اقتضاء فطرتش براى صعود به اصلش ندارد ، به خلاف ابداء و خلقت ابتدايى كه احتياج به تهيّه مادّه و تربيت علوىها و نگه‌داشتن زمينىها و تركيب و الفت دادن متخالف‌ها و شكستن تيزى آنها دارد . و بعضى گفته‌اند : لفظ
أَهْوَنُ
از معناى تفضيل و برترى منسلخ