تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 318

مساهمون:

ص٣١٨
مخصوص انبيا و اولياست و بالاتر از آن مقام تحقّق به معلوم است كه مقام بعضى از انبيا و اولياست .
وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ بِأَمْرِهِ
و از آيات خدا اين است كه آسمان و زمين به امر خدا بدون آلت و وسيله ايستاده است ، مقصود آسمان و زمين در عالم صغير و عالم كبير است .
ثُمَّ إِذا دَعاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ
عطف بر
أَنْ تَقُومَ
است با تأويل به مفرد ، يعنى : ( ثم خروجكم من الارض إذا دعاكم دعوة من الارض ) .
إِذا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ
و ممكن است عطف بر مجموع
مِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ
باشد به صورت عطف جمله ، كه در اين صورت بيرون آمدن از زمين از جمله آيات و نشانه‌ها نمىشود . و در اينجا نفرمود : در اين امور آيات و نشانه‌هايى است براى گروهى كه ايمان آورند يا تفكّر نمايند . . . و هكذا . چون اين آيات مخصوص مشاهده‌كنندگان است ، عالمين غير مشاهده‌كننده ، سهم و نصيبى از آن ندارند ، مشاهده‌كننده از آن جهت كه مشاهده مىكند از ناحيه خداست ، نه از جانب خلق و خداى تعالى احتياج به آيت و نشانه ندارد ، پس نفرمود : در اين امور آيات و نشانه‌ها براى مشاهده‌كنندگان است . و اين آيات ، آيات عليا و بلند هستند كه جز براى صنف اعلى و برتر از انسان نمىتوانند آيات باشند و در گذشته به اين مطلب اشاره كرديم كه هر چيزى كه آيت و نشانه براى صنف پائين‌تر باشد