وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ
و اينان روز قيامت يارى نمىشوند ، چون در آن روز يارى كردن منحصر بر خداست ، و آنان چون به توسّط خلفاى خدا به خدا متّصل نيستند ، خدا و خلفا او را انكار كردهاند ديگر يارى نمىشوند .
وَ أَتْبَعْناهُمْ فِي هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً
لعنت عبارت است از طرد از رحمت يا گفتن : خدايا آنان را لعن كن .
و قول خداى تعالى :
فِي هذِهِ الدُّنْيا
اگر حال از مفعول باشد معناى آن اين است كه به دنبال و پشت سر آن كفّار طرد از رحمت يا لعنت لعنكنندگان را قرار داديم در حالى كه آنان در زندگانى دنيا هستند .
اين معناى به قرار گرفتن در مقابل آنچه كه مىآيد موافقتر است و اگر
فِي هذِهِ الدُّنْيا
متعلّق به
أَتْبَعْناهُمْ
يا به
لَعْنَةً
يا حال از
لَعْنَةً
باشد معناى آيه اين است كه پشت سر آنان لعنت قرار داديم .
بدون تعرّض به اين كه در دنيا باشند يا در آخرت .
وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ
و روز قيامت هم ايشان از نفرينزدگان هستند .
كنايه از عدم شمول رحمت خداى تعالى نزول غضب خداى تعالى بر آنان در روز قيامت است .
وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ
نبوّت و رسالت و احكام آن دو ، يا تورات را به موسى عليه السّلام داديم .
مِنْ بَعْدِ ما أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ الْأُولى
و آن پس از آن بود كه نسلهاى نخستين را نابود كرديم مانند قوم نوح و هود و صالح و