فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمِينَ
پس بنگر كه سر انجام ستمگران چگونه بوده است .
اين سخن كنايه از امّت و ستمكاران امّت است .
وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً
آنان را براى جمع كثيرى پيشوا قرار داديم ، يعنى همهى آنان را امامان مورد پيروى اهل مملكتشان قرار داديم ، يا تبعيّت آنان را پيشوايان قرار داديم .
يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ
پيشوايانى كه به آتش دعوت مىكنند .
از امام صادق عليه السّلام آمده است كه ائمّه در كتاب خدا دو امام است ، خداى تعالى فرمود :
وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا
آنان را امامانى قرار داديم كه با امر ما هدايت مىكنند ، نه با امر مردم ، امر خدا را قبل از امر مردم و حكم خدا را قبل از حكم مردم مقدّم مىدارند ، خداى تعالى فرمود :
وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ
اين رهبران ، فرمان مردم را قبل از امر خدا و حكم مردم را قبل از حكم خدا مقدّم مىدارند ، به هواهاى مردم اهميّت مىدهند و مىگيرند بر خلاف آنچه كه در كتاب خداى تعالى است « 1 » .
و مقصود از نقل اين خبر تنبيه و آگاه كردن خودم و همهى غافلين ، ياد آورى برادرانم و همهى طالبين است به اين كه تقديم امر خدا بر امر مردم يعنى تقديم امر خدا بر امر خود عملكننده ، چون امر عملكننده از جملهى امر مردم است .
هامش
( 1 ) . الكافى ج 1 ص 216 .