اطلاق گردد ، يا مقصود از آن معناى جمع است ، چون هر نبىّ داراى دشمنان متعدّدى بود ؛ و لفظ « عدوّ » بر مفرد و جمع اطلاق مىشود .
مِنَ الْمُجْرِمِينَ
كه دشمنان نبىّ از مجرمين است ، نه از مؤمنين .
وَ كَفى بِرَبِّكَ هادِياً وَ نَصِيراً
و پروردگارت براى تو بس است كه راهنما و ياور تو است دلدارى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و امّت اوست كه از زيادى دشمنان به شدّت مىترسيدند .
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً
يعنى گاهى مىگويند چرا ملايكه بر ما نازل نمىشود كه مىخواهند تو را مسخره كنند ، گاهى مىگويند اگر آنچه را كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىگويد حقّ است پس چرا همهى آن يكدفعه بر او نازل نمىشود ؟ به چه سبب آيه آيه نازل مىشود ؟
در حالى كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله ادّعاى رسالت از جانب او را مىكند كه قدرت دارد همهى كتاب را يك مرتبه و دفعى نازل كند و احتياج به تأمّل و فكر و گذشت زمان ندارد كه آن را جمع و تأليف كند .
و اسم ظاهر آوردن به جاى ضمير براى اين است كه آنان را با صفت بد و رسوايشان احضار نمايد .
كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ
نزول تدريجى براى آن است كه شهودگاه دلت پايدارى و ثبات يابد .